Contenu
Idjen n wass, idjen n urgaz yiwey yict tmeṭṭut. Ẓwan wussan, al-d aṛwen idjen n ubeẓẓiw. Ayen n urgaz tuɣ iεlem afunas. Ikk iymu mmis, iqqim ca-d ass iqqaṛ as :
– Milmi sad neɣres ukk funas a baba ?
– Al mi-d as teffeɣ tdunt d imeẓɣan, a mmi ! Iwa qqimen ammen, ammen al ikk yuḥel ubeẓẓiw. Idjen n yiḍ, ikker i tallest yutef l uqbun n ufunas yufs as tadunt ikk meẓɣan. Idwel, iṭṭes. I dd ikker, iyyu iman nnes ul issin cṛa. Inna i ppas :
– Baba, atan teffeɣ dd tdunt sikk meẓɣan n ufunas nneɣ ! Iqqel dis babas, inna-y-as :
– Ayetca ad neffeɣ l iḍuṛaṛ ad as din neɣres !
Ammen aykk yyen : ffɣen, argaz, tameṭṭut d warra al uḍṛaṛ. Ɣresn as din. Xsen ad ssenwen aysum, ul ufin may zzeg ala ssiɣen : ttan timsi.
– Manec sad neyy a mmi ?
– Ul ssineɣ a baba. Axemma, ad neqqel metta llan cṛa-n iwdan ukk ḍṛaṛ.
– Midden, ẓwan a mmi ! Tella tallest !
– Ufiɣ a baba ! Tayen tiṛṛɣin ukk jenna n uḍṛaṛ. Ad isiɣ taṛeṭṭa, afyeɣ ɣel din ad ssiɣeɣ.
– Afey a mmi, necni, nella da ! Iṭṭef uyen n ubeẓẓiw abrid ittazzel al-d yaweḍ zzat tiṛṛɣin tuɣ immuter. Ibedd. Yinez ad iṣsud ammen ad iḍer timsi. Iqqim wahli ittṣud al dd ikker umẓa. Inna-y-as :
– Mar dd iyi tessekkared ?
– Slama a dadda ! Slama nnec a dadda !
– Aεlak u dd izzar sslam nnec wi nuɣ, ad ac yyeɣ idammen nnec d tasekkift, aysum nnec d tayeḷḷimt, ixsan nnec d tazdemt. Iqqim ubeẓẓiw ittewṛafay. S tiwdi, ibbexnuneḍ. Inna-y-as :
– Neɣres ukk funas, inna-y-ac baba, atan illa idj ac amur nnec metta texsed aysum n ufunas. Iqqel dis ufunas :
– Bbab iyi ad ẓṛeɣ babac ! Yisi t. Ẓwan kkuren. Tallest, aḍṛaṛ d ubrid aẓiṛaṛ ; iwa qa s wammen, ikaber. Ikk sad awḍen, immuter uyen n urgaz mmis ibbub amẓa. Inna-y-as :
– May d aɣ dd tiwyed ay amcum ? Amẓa, issten abeẓẓiw f may d as inna babas.
Inna-y-as ubeẓẓiw :
– Illa iqqaṛ ac ad teqqimed ad tetced aysum.
– Mm ! Ha netta ! Qqimen ammen, ammen al-d awḍen zzat argaz. Afunas, tuɣ iɣres icnu. Argaz d warra nnes, tuɣ qqimen ikk idis nnes maxef dd ittaweḍ mmi tsen. Iqqim umẓa tamurt. Yuẓẓeḍ l uysum. Yisi idjen n umur ameqqṛan. Itcu t. Inna ukk uyen n yiwdan :
– Wu d amur inuɣ niɣ ad meḍyeɣ ?
– Mḍey a dadda, mḍey ! Ay d as tuɣ qqaṛen ca-d mi ten issten. Ẓwan ammen : day a ten issten, inin as : "Mḍey a dadda, mḍey !" Al ikk itcu qaε afunas. Netta, ul idjiwen. Ixes ad itec εad. Issetn in :
– Wi sad tceɣ ? Wi zzeg sad zzareɣ ?
– Zzar f mmitneɣ dd cekk yiwyen ! Itcu t d amezwar. Irza wenn nniḍen. Nnan as :
– Tec babatneɣ d yemma tneɣ ittan timsi ! Ukk nekkaṛu, itcu qaε ayen n yiwdan. I ten itcu, iqqim afuḥ ; irru ten dd. Netta day tuɣ iṣerd in. Issitf in ikk ilem n ufunas. Yini t. Idwel al tiddart nnes ammen a dd yawey aytal nnes ḥumak ad tcen ayen n yiwdan. Itnin, qqimen i jaj n yilem ul zmiren ad ffɣen. Ca-d mikk sellen i wikk iḍeεnen d ubrid inin as :
– Ssufɣ anaɣ ssya ! A wi ḍeεnen ! Day wikk issnen d amẓa ay ten iqqnen ikk ilem, ikkwed, yini-y-asen : "Kkwdeɣ !" Iḍεen umezwar, wussen, ...
Al unekkaṛu, ikk uḥlen, isell asen yinsi reddzan wi d asen ala neṛẓem ilem. Ifetc asen tissast. Inna-y-asen :
– Aweyt i-dd tijellatin ! Ffɣen iweyn as maykk irza. Icuṛ ilem s tjellatin, iqqim deffer yict tmasext idis n yilem. Ayen n yiwdan, ṛewlen. Idwel dd umẓa d uytal nnes ad ssenwen ilem d yiwdan dis tuɣ ittwaffren. Yyen yict tefqunt tameqqṛant. Yren ilem i teqbuct nsen. Amẓa, tuɣ iɣill an ayen n yiwdan qqimen i jaj n yilem n ufunas. Ssenwen t. Ikker umẓa ikkes taxdimt si tefqunt. Yisi-y-aɣenja ad yayem ikk idjen n umẓa ammen ad imḍey. Amezwar, iffɣ as dd d miṛẓay.
Amẓa-y-ameqqṛan, ul iɣis ad as yini d miṛẓay. Iherd i s uɣenja ; inɣ i. Yuẓẓḍ ukk ussen. Ula-d netta, ittwanɣu. Ammu aykk iyyu d inniḍnin. Yudn i dd iqqim day netta, imḍey ammen ad iqqel. Yuf day tiṛẓayt. Inna jaṛ as d yiman nnes "Axemma, ay-u d tameddayt ! Mm ! Ad ṭṭfeɣ bab n tmeddayt, ad... " Day isell as yinsi, yawkan iffeɣ dd si deffer yict tmasext :
– D nettc aykk iṛeẓmen ilem nnec. D nettc aykk imedyen !
– Hemm ! D cekk ? May sad ac yyeɣ ?
– May texsed !
– A cekk seṛḍeɣ ? A cekk ffẓeɣ ? May texsed ? Siwel !
– Ṣeṛḍ iyi ! Metta teffẓed iyi, sad ac qqimeɣ i teɣmas.
Yisi t, iyr i ikk imi nnes. Ixes ad iṣerd insi, saεa iqqim as i tmidjett. Amẓa, iḥney. Inna-y-as :
– Hwa ! Ay insi ! Irru xfes yinsi :
– Da εεi ! Da bezzi ! Da tacḍift n yemma ḥenna ! Yuḥl umẓa, iqqim ibḥullul-dis :
– Iwa hwa dd ! Ad ac yyeɣ may texsed.
– Mm ! Sad teyyed idjen n umensi uṣbiḥ s uysum. Mi tetcid a dd hwiɣ. Iyyu may d as inna. Tcen, djiwnen. Inna-y-as umẓa :
– Iwa ha ffeɣ dd !
– Da εεi ! Da bezzi ! Da tacḍift n yemma ḥenna !
– Iwa ffeɣ dd !
– Texsed a dd ffɣeɣ ? Eyy-aɣ dd idjen n umecli n ttrid. Ad yili d ameqqṛan ! Ikker umẓa issenwa. Tcen amecli nsen.
Insi, iqqim as i tmidjett al yiḍ. Yuḥel umẓa. Inna-y-as :
– May texsed, yyiɣ ac t ! Tetcid seksu d uysum. Tetcid ttrid. Maɣer tettayyed ?
– Yudu, sa ɣr’ec rziɣ tɣawsa tanekkaṛut. Sad tisid taɣunt taqeṛḍalt ! Sseṛɣ it al mi tezweɣ, talyed al tqiccewt n uḍṛaṛ, tnekkzed l tɣunt ! Nettc, sad uḍiɣ d yimi nnec i tɣunt ad ṛɣeɣ ; cekk, ad tuḍid l yidis nnes ad teddred. Ammen aykk iyyu umẓa. Isseṛɣ it. Tezweɣ. Yuley aḍṛaṛ, inekkez. Insi, yuḍa l yidis n tɣunt ukk zgen n ubrid, iqqim idder. Amẓa, netta, ifser i tɣunt. Iṛɣu. Anday.
Contenu
Yict tmeṭṭut teεlem day senn n warra : twacunt d ubẓiẓ. Idjen n wass, tuɣ tettmettat, iwa tenna i yellis d ul trettcel al mikk iymu yumas. Temmut uyen n tmeṭṭut. Ẓwan wussan al ikk tettmerza uyen tewtemt ad tercel. Txes ad tercel walayenni tekkwed ad tdej yumas ikk man nnes. Tessten tameddukelt nnes. Tenna-y-as :
– Aεla nettc d cemm ad recleɣ. Man ayen texsed ? Irza cemm ujellid ! Yumam, azn i l imeẓwan ad as tetthennid ! Teqqel l yumas, tenna-y-as :
– Metta texsed iyi, a yuma, afey awy i-dd ṛṛemman ṭṭeḥḥak sikk iyṛan n imeẓwan ! Izzirref ɣel din.
Day yuẓẓeḍ l ṛṛemman yawka iẓga : " Qa ! Qa ! Qa ! Id bab inuɣ ! Lliɣ ttwacareɣ !" Ffɣen imeẓwan reddzan wi ten yucren. Ul ufin. Ayen n ubeẓẓiw, cṛa-d mikk iẓga ṛṛemman, ihwa zzis, iffer iman nnes ukk adday n uẓẓli. Iwa cṛa-d mullu, ad sellen i ẓẓga, ad rzan, ul ttifen. Uḥlen. Isin iyelzam uten t. Ukk nekkaṛu, εafen t. Ikkes dd ubeẓẓiw ṛṛemman ṭṭeḥḥak. Yiwy i i wetnas. Temmutr i, tenna "Mar idwel dd ?" Iwa temmuter d ammen, tuzn i ad as dd yawey aman n jaṛ iɣanimen si tiddart n imeẓwan. Iṛaḥ l imeẓwan. Nnan as :
– Sad talyed al ujenna n iɣanimen !
Metta tuḍa-y-ac day tsekkift n waman l tmurt, a cekk nneɣ ! Ixes. Aṭṭaṣ n wussan ay dd yiwey ittaley ammen ad yaweḍ l ujenna. Wetnas, temmuter wahli u dd idwil, tenna an tcen t imeẓwan. Tekker tercel d ujellid. Ikk yiweḍ ubeẓẓiw l ujenna n iɣanimen, immuter wetnas i tiddart n ujellid. Ifhem belli tercel d ujellid d belli tuɣ tettazn i l imeẓwan ammen ad immet. Yill. Uḍan as imeṭṭawen l tmurt. Ssehwan t imeẓwan ammen a t nɣen : ɣillen d aman ay dd iyru.
– Teyrid aman l tmurt !
– D imeṭṭawen ! U-lli cay d aman !
– Nella neqqaṛ ac d aman !
– D imeṭṭawen.
Nettc tuɣ illeɣ f wetna, teyru yi ad mmteɣ ammen ad tercel. Iwa ul mfukkin al yuden dd iwyen idjen n wuday. Inna-y-as :
– Isit call deg uḍan ! Metta iqquṛ, ifṛuṛey, d imeṭṭawen. Metta iqquṛ iqqim day d netta, d aman. Yyen may d asen inna. Ufen belli d imeṭṭawen. Ṛẓemn as. Ucn as aman n jaṛ iɣanimen. Idwel l tiddart nnes. Yuf wetnas tercel. Netta, s uyen n waman, idwel dd d amɣaṛ. Anday.
Contenu
Ikker idjen n wass idjen n ubeẓẓiw, tuɣ iεlem iyḍan d tzizwett. Issufuɣ in agids cṛa-d mikk tuɣ sad iṣeyyed. Iyḍan nnes, tuɣ iqqaṛ asen Qefqaf, Zefzaf d Ḥefhaf. Tzizwzett nnes, tuɣ iqqaṛ as day Tzizwett. Tuɣ ittṣeyyed i tmurt nnes al idjen n wass ul yufi may dis ala iṣeyyed ; iẓwa l tmuṛa nniḍen. Netta, cṛa-d mikk iffeɣ tekkur agids wetnas. Iwa iwḍen, netta d wetnas yict tmurt deg tuɣ berrḥen id bab nnes ammen ul ttṣeyyden midden. Ayen n ubeẓẓiw, ikker ittṣeyyed s tufra. Wetnas, tuɣ tettɣima i tiddart ammen ad tessired aysum tessuqquṛ i.
Cṛa-d mikk tuɣ sad iffeɣ iqqaṛ i wetnas d ul tessirid i terga ḥumak ul tessnen midden f maykk iyyu. Qqimen ammen al yict tikkelt ayen n tewtemt tuɣ txes idjen n urgaz. Tekker tezzedɣ i agids i tiddart s tufra. Tuɣ tettheḷḷa dis qbala qbala. Yumas, day tuɣ tettxeṛṛem xfes. Cṛa-d mikk yutef yumas l tiddart teffer ayen n urgaz i tzeqqa. Idjen n umellu, txes ad tetthenna si yumas, teyru-y-aysum d terga. Ulyen at lejmaεet n uyen n tmurt d waman. Ufen tiddart zzeg dd tuɣ ihekkwa uysum. Ssetnen ayen n tewtemt. Tenna-y-asen belli d yumas, metta laɣna ṭṭfen t. Ẓṛen t. Ufen t d abeṛṛaney.
Ṛẓemn as danis ul issin tamurt. I temmuter uyen n tewtemt yumas iṛẓem, teqqim tettxeṛṛeṣ may d as ala teyy. Tenna-y-as ad uṛaṛen amcekkal s usɣun. Uṛaṛen. Iwa netta ca-d mi tt icekkel iṛeẓm as. Nettat, a t tcekkel, tṛeẓm as. Qqimen ammen al unekkaṛu, tḥeny i. Tessufeɣ dd argaz tuɣ teffer ammen ad ɣersen i yumas. Netta, tuɣ iɣill day tuɣ tettjewweq. Iwa, wahli illa isḥullul i wetnas ammen ad as teṛẓem : tuyyey. Immuter d ammen, iẓga :
– Qefqaf ! Ḥefḥaf ! Zefzaf ! Tzizwett ! Day selln as, ufyen ɣres. Serfen f wetnas. Nɣen tt. Nɣen ayen n urgaz. Fetcen i bab n sen tissast. Ayen n uqeyyar, yisi-y-aysum nnes, iṭṭef abrid l at tiddart nnes. Ikk yiweḍ, inna-y-asen qa maykk iyyu d maykk iẓṛu. Anday.
Contenu
Idjen n wass, iffeɣ idjen n urgaz l wurtu nnes. Tuɣ ikkur s uḍaṛ. Yutf as uɣatir. Iqqim i tmurt. Ixes a t ikkes, ul izmir. Iqqim ammen al-d iḍεen idjen n uterras zzats :
– May cekk yuɣen ?
– Yutf i-dd uɣatir a tawmatt !
– Ha may teyyid ?
– Ul zmireɣ a t kkseɣ
– Ad ac t kkseɣ ! Ikks as t, issenḍw i l yidjen n iyṛan. Day izerr ayen n uɣatir yawkan inna-y-as urgaz amezwar :
– Maɣer tettzerrid ɣatir inuɣ ? Maɣer nniɣ ac a t id tekksed ? Iqqim uyen n uterras ireddza. Ul yufi. Inna-y-as :
– May sad ac yyeɣ ?
– Rza yi-dd ɣatir inuɣ !
– U t ufiɣ !
– Tessend ! Nettc, xseɣ day ɣatir inuɣ niɣ uc i-dd ibawen nnec.
Mmenɣen. Ukk nekkaṛu, yuc as ten uterras. Netta, tuɣ yisi ten ammen a ten iẓẓa. Bab n uɣatir, yisi ibawen, iṭṭef abrid nnes. Iyur al-d yaweḍ tiddart n umeddukel nnes. Yutef ɣres, inna-y-as :
– Aɣ ac ayu n ibawen, ffr in ɣrec maxef dd dekkwleɣ ! Iẓwa ittmenqeṛ al-d yaḥel. Idwel l umeddukel nnes ammen ad yisi ibawen nnes. Ikk yutef tiddart, yuf in ttwatcen s at tiddart. Netta, am umezwar, ixes ibawen nnes. Itnin, tuɣ tcen ten. Ul ufin may gids ala yyen. Ucn as taqbuct nsen. Yisi tt, iẓwa ittawel al zzat tiddart n iḍewlan nnes. Yutef ɣer sen, yuc asen taqbuct nnes ammen ad as tt ffren. Iffeɣ.
Ẓwan wussan, usen dd wussan. Idwel l iḍewlan nnes ammen ad yisi taqbuct nnes. I ten issten, nnan as :
– Iṛṛẓ it wufric nneɣ ! Irru xefsen :
– Nettc, ssneɣ taqbuct inuɣ, anday. Mzehharen. Ukk nekkaṛu, ucn as ufric iṛṛẓen taqbuct. Yisi t, iẓwa. Yiweḍ yict tiddart, isqubqeb. Ṛẓemn as taflewt at tiddart. Inna-y-asen :
– Ax awim, ḥḍat i-dd ufric-u, metta texsem ! Nettc, sad xeṭṛeɣ. Ṭṭfen t. Netta, iffeɣ ittmunnuḍ al yiḍ. Immuter tallest tabercant, inḍew s tufra l tiddart deg iffer ufric nnes. Inɣu t, iṛwel. I dd yuley wass, idwel ad irza ufric nnes. At tiddart, utfen a t rzan. Ufen t ittwanɣu.
Nnan as :
– Ufric nnec, immut ! Axemma d taserdunt ay t inɣen ! Inna-y-asen :
– Uct i-dd ufric inuɣ niɣ ad isiɣ taserdunt nwem ! Ucn as tt. Inyu tt, iẓwa yḍeṣṣ. Iffeɣ beṛṛa n uɣṛem nnes iqqaṛ :
– Ṣaḥḥak a hala Tucid i-dd ɣatir Ṣaḥḥak a ɣatir Tucid i-dd babu Ṣaḥḥak a babu Tucid i-dd qbuca Ṣaḥḥak a qbuca Tucid i-dd baεεa Ṣaḥḥak a baεεa Tucid i-dd cetta. Anday.
Contenu
Ikker Yemlul d Tyemlult, tuɣ εelmen tiwetmin d idjen n ubeẓẓiw. Yessi tsen, reclent ; ffɣen tamurt agd irgazen nsent. Idjen n wass, xsen ad xeṭṛen l yessi tsen. Isin lferd n lkettan d tεukkatin n wudi. Ẓwan a tent ẓṛen. Ukk brid, ufen ajellid n tzizwa iẓẓaḍ. Yern as mmi tsen ad iɣeṛ : ɣillen d axerbic. Iqqim iẓekka al iṛekkwel . Itnin, tuɣ terran t al qqaṛen i tzizwa :
– Sseɣṛ i, a dadda ! Sseɣṛ i ! Djen t din. Ṭṭfen abrid al-d awḍen yict tmurt. Tuɣ txeṛṛeq s tɣaṛt. Itnin, ɣillen an tuɣ tḍeṣṣ asen. Yern as udi nsen.
Ẓwan, kkuren, kkuren al-d mmatren yict tenqelt ittuṛaṛ zzis waḍu. Nnan an tuɣ tennesɣa danis temmutr in. Ssiṛedn as lkettan nsen. Ẓwan. Iwḍen l yelli tsen tamezwart. Nnan as qa maykk yyen ukk brid nsen. Yelli tsen, tuɣ tẓeṭṭ acḍif amellal. Txes ad tekker ad asen teyy amecli, tenna i yemmas :
– Yer tayetti nnem l ucḍif inuɣ si cṛa n yizi ! Day teffeɣ s ufuḥ, irsu idjen n yizi ukk cḍif nnes. Tekker Tyemlult tisi-y-aziwa tettcat i al-d tessenser ayen n ucḍif. Qa tnekḍ i. I dd tedwel yellis, tenna-y-as :
– Atan a yelli, tuɣ irsu dis yizi. Nɣiɣ t s uziwa ! Teqqel l ucḍif nnes. Tuf i qaε inkeḍ.
Tenna-y-as :
– Mar a yemma tnekkḍed acḍif inuɣ ! Teqqel Tyemlult l urgaz nnes : –Yemlul !
– Man ayen a Tayemlult ?
– Kker ad neẓwa, middn-u yren anaɣ ! Ẓwan l yelli tsen tussent. Nnan as belli tuɣ iweyn as dd udi d lkettan saεa ucen ten i tmurt d tenqelt. Iwa mmuneswen ɣres. Xsen ad ṭṭṣen. Tessa-y-asen yelli tsen i tẓeqqa nṛṛẓeq. Tenna-y-asen :
– Ɣar wim si cṛa-n uceffaṛ ! Tziri, tuɣ tutef l tzeqqa agd yiri. Tekker Tyemlult tettcat it al-d teṛṛeẓ qaε iqellalen n wudi n yellis. l uyetca nnes i dd kkren sikk iṭeṣ, tenna i yellis :
– Atan tuɣ usen dd iceffaṛen ! Qaε nɣiɣ ten s teɣrit !
Afey ad teqqled i tzeqqa ! Tella tetcuṛ s idammen nsen ! Tutef l tzeqqa ; temmuter udi nnes qaε ifser i tmurt. Teẓga :
– Mar a yemma teṛṛẓed iqellalen inuɣ ! Teqqel Tyemlult l urgaz nnes : –Yemlul !
– Man ayen a Tayemlult ?
– Kker ad neẓwa, middn-u yren anaɣ ! Ẓwan l yelli tsen nniḍen. Teyy asen amecli. Tcen. Txes yelli tsen ad teffeɣ ammen ad tessired ilalan nnes i terga. Tenna i yemmas :
– Ax am, a yemma, ṭṭef i-dd mmi ad ssirdeɣ ! Teffeɣ. Teḥḍa-y-as ajeṛṛuḍ nnes. Tekker tnebby as. Tesfuttc as i tmelɣiɣt. Tuf it tettaley al thekkwa .
Tenna " Mar ttadjan midden ixef n ujeṛṛuḍ issuṛṣuḍ !" Tisi tissineft, tfeqṛ as ixef nnes. Tfeẓẓg as alli nnes. Immut. Nettata, tɣill an ijjey. Tedj i l yidis nnes ad iṭṭes. Tedwel dd yellis si terga. Tekkwr it yemmas. Tenna-y-as :
– Maɣer tettadjid mmim ammu ! Ixef nnes, tuɣ issuṛṣuḍ. Atan jjujyeɣ t. yudu illa iṭṭes. Teqqel tmeṭṭut l mmis, tuf i immut. Tenna i Tyemlult :
– Mar a yemma tenɣid mmi ! Teqqel Tyemlult l urgaz nnes : –Yemlul !
– Man ayen a Tayemlult ?
– Kker ad neẓwa, middn-u yren anaɣ ! Ẓwan l yelli tsen nniḍen. Teyy asen amensi. Ṭṭṣen.
Ukk zgen n yiḍ, ikker Yemlul iṭṭef ixef nnes.
– May cekk yuɣen ?
– D ixef inuɣ a Tayemlult. Tekker tnekḍ as dd may zzeg t ala yasses sukk cḍif n yellis. l uyetca nnes tenna t i yellis. Teẓga yellis :
– Mar a yemma d i-dd tnekkḍed acḍif inuɣ ! Ac anday εelmeɣ day wenn ! Teqqel Tyemlult l urgaz nnes :
– Yemlul !
– Man ayen a Tayemlult ?
– Kker ad neẓwa, middn-u yren anaɣ ! Ẓwan l tewtemt nniḍen. Clen ɣres. Yuden ṭṭṣen s ufuḥ, ikker Yemlul : tuɣ tezzizzel tdist nnes.
– May cekk yuɣen a Yemlul ? tadist inuɣ, tella tezzizzel.
– Tayen dd aherkus n uḍekkwal nnec ! Yer dis !
L uyetca nnes, ikker uḍekkwal nsen ad iẓẓall. Day yiṛed iherkas nnes, yawkan lebbḍen ( leppḍen ) iḍaṛen nnes. Qa yelles s yiẓẓan n Yemlul. Iqqim ittmenzeɣ. Inna i Tyemlult :
– Mar d aɣ dd teyyem ammu ? Teqqel Tyemlult l urgaz nnes :
– Yemlul !
– Man ayen a Tayemlult ?
– Kker ad neẓwa, middn-u yren anaɣ ! Ẓwan l yelli tsen tanekkaṛut . Ikk iwḍen, nnan as qaε maykk ẓṛen ukk brid nsen. Clen ɣres. Txes yelli tsen ad teffeɣ ; tenna i yemmas ad teqqel l wulli nnes. Tekker tili tesmaεε. Iḥeny it Yemlul ; tessusem. I dd tedwel yelli tsen l tiddart. Inna-y-as babas maykk iyyu.
Temmuter tili nnes temmut ; tenna-y-as :
– Mar a baba tenɣid tili inuɣ ! Teqqel Tyemlult l urgaz nnes :
– Yemlul !
– Man ayen a Tayemlult ?
– Kker ad neẓwa, middn-u yren anaɣ ! Kkren ad dewlen l tmurt nsen. Ḍeεnen f tenqelt n umezwar ad isin lkettan nsen ; ufen t iẓwa. Ḍeεnen f wudi ; ufen tesw i tmurt. Ḍeεnen f mmi tsen ; ufen t iqquṛ. Immut. Iwḍen l tiddart nsen. Iffeɣ Yemlul isɣu dd aqelqul n wufric. Maxef tettenwa teqbuct nsen, yisi Yemlul axedmi ad iḥessen i Tyemlult. Iwa ibedd yizi i teqbunt-n ijiman n Tyemlult. Iherd i s uxedmi. Inɣ it. Iqqim day iman nnes al-d immet ula-d netta. Anday.
Contenu
Idjen n urgaz, immut idju dd tameṭṭut d senn n warra : Aṛḍel d Uzgen n Uṛḍel. Ayen n ibeẓẓiwen, tuɣ tettren danis ul ufin maykk ala tcen. Idjen n wass, tuɣ tettren l yict tmeṭṭut ; tenna-y-asen :
– Afeyt ad teyyem maykk tuɣ itekk babatwem ! Ssetnen yemma tsen f maykk tuɣ itekk. Tuyyey ad asen tini. Kkren ssibeɣn as iḍuḍan nnes ukk ẓɣal iteqqden. Tenna-y-asen :
– Baba twem, tuɣ ittacer si tiddart n ujellid ! Kkren tekken qa maykk iyyu baba tsen. Cṛa-d ass tuɣ ttacern ukk jellid. Ass amezwar, inna wuday ukk jellid :
– Cidi, a cidi ! Nella nettwacar !
Rzan may zzeg ɣer sen utfen iceffaṛen ; ul ufin. Iqqel wuday i tzeqqa n ujellid, yuf. Yyen din tameddayt. L yiḍ, ittwaṭṭef uṛḍel i tmeddayt. Issten yumas :
– May sad neyy ?
– Ul ssineɣ a yuma.
– Metta qqimeɣ da, sad nettwaṭṭef s senn iyt-neɣ. Iwa, day nekḍ i-dd ixf inuɣ ! Ikker Uzgen inekḍ as t ; iẓwa. Day iẓwa, yawkan yutef wuday l tzeqqa n ujellid ; iẓga :
– Cidi, a cidi ! Neṭṭef aceffaṛ nneɣ !
– Mani ⵢⴻ lla,
– Ha netta !
– Ha may sad neyy s wikk ul neεlim aqelqul ?
– A t nessufeɣ, nayl i. Ad nberreḥ ; tameṭṭut yillen d yemmas.
Ssufɣen t, uylen t. Berrḥen ikk at uɣṛem qaε ad ffɣen. Yemmas n Uṛḍel, tekkwed ala neffeɣ. Tessen belli sad till mi temmuter mmis. Iwa teqqel maykk ala teyy. Inna-y-as mmis ad teffeɣ, tisi iqlilen i tserdunt amani tezznuz in. Netta ad iḍεen ikk idis nnes. Iṛṛẓ in. Nettat, ad till s iqlilen nnes. Yyen maykk nnan. Immuter it ujellid till, yuc as ad tseɣ iqlilen nniḍen ammen a t tdej ad irza s iceffaṛen nnes. Qqlen ikk at uɣṛem ; ula-d idjen ul yill. Isin t al wass nniḍen. Ukk zgen n yiḍ, iffeɣ Uzgen-n-Uṛḍel ad yisi yumas si tiddart n ujellid.
Yisi iɣayden, iyy asen ccemεat ikk qelwaε nsen. Iεessasen n ujellid, day mmutren ammen, ṛewlen s tiwdi. Azgen ibbub yumas, iṛwel. Ikker imeḍl i, issercem qa timeḍlin. l uyetca nnes i dd tenqeṛ tfuyt, rzan iεessasen Aṛḍel ; ufen ittwayessi, ittwamḍel. Ssetnen uday f mala yyen ammen ad afen tamḍelt nnes. Inna-y-asen ad qqlen l temḍelt turcimt. Qaε timeḍlin, tuɣ recment. Nnan ad aznen ticmejt ad terza timellalin n usid ammen ad afen wi ten yucren. Teffeɣ tettawel si tiddart l tiddart al-d taweḍ tiddart n Uzgen. Terza timellalin n usid a zzi sent teyy talbiɣt.
Tuc as yemmas n Uṛḍel afuḥ i tɣellust. Yuden i teffeɣ si tiddart, immutr it Uzgen. Netta, day yuden ay tuɣ sad yatef. Issten yemmas f tmeṭṭut iffɣen si tiddart nsen. Tenna-y-as :
– Day d tameṭṭut tuɣ treddza timellalin n usid.
– Ha tucid as ?
– Day afuḥ a mmi !
– Ac tenɣid anaɣ a yemma ! Iffeɣ s tazzla. Iṭṭef ayen n tmeṭṭut, ikks as iles nnes. Nettata, teɣmu idammen i teflewt n tiddart n Uzgen. Teẓwa l ujellid ad as tini may teẓṛu. Teqqim teshemhum cṛa-n iwalen. Ul yugiz may d as tenna. Yuzn it d senn n iεessasen ad asen teccen wi teẓṛu. Azgen, immuter idammen i teflewt nnes.
Ikker iɣres ikk iɣid, iɣmu idammen qaε i tfelwin n uɣṛem nnes. Teffeɣ tecmejt d iεessasen n ujellid ad ẓṛen mani teɣmu idammen, ufen qaε tifelwin zewɣent s idammen. Dewlen l ujellid ul ufin maykk ala yyen. Azgen, iqqim d yemmas. Anday.
Contenu
Idjen n urgaz, ircel d yict tmeṭṭut. Uṛwen yict twacunt. Teqqim day tetteyma al dd tdekkwel d tunjirt, d tuṣbiḥt. Tuɣ tif qa tiwetmin n uɣṛem nnes. Idjen n umullu, temmut yemmas. Teqqim d tayujilt. Ikker ppas yiwey tameṭṭut nniḍen. Tuṛew taɣd nettat yict twacunt. Yellis d tazdatt d tulyict. Ul tessin qa i cṛa. Teymu uyen n tewtemt. Yemmas, temmuter belli tayujilt, tif it ; tusem zzis. Sukk uyen n wass, tella tessuṭuṣ it day ikk lemsi, an d may xef d as qqaṛen Timefṛett-n-Yiɣed.
Tuɣ tettazn it, tettcat it al d as tettitec day yaluz nnes. Nettat, tuɣ teεlem yict tjenneyt d as ittitcen day maykk icnen. Tameṭṭut, temmuter Timefṛett d tuṣbiḥt tecnu, teqqn it ukk qbun. Ammen ul tettif yellis. Tuɣ tettadja tt i laẓ, fad d yinjan. Ikk tenna ad tili teqquṛ, tṛeẓm as. Ha tuf it am tziri : tif manec texleq ukk mezwar. Tɣill uyen n tmeṭṭut an d aqbun, saεa qa d tajenneyt ay dis tuɣ ittheḷḷan. Tekker teqqen yellis ukk qbun. Tuɣ tekkar as day maykk icnen metta laɣna tif Timefṛett -n-Yiɣed.
Tedj it din aṭṭaṣ n wussan. Tekker ad as teṛẓem. Day tekkes tuṭṭubt tamezwart yawkan tnekkez dd l beṛṛa. Tuf it day d ixsan. Qa teqquṛ sad temmet. Tuɣ tessikkwid. Teqqim yemmas tṛeqq s yisam. Cṛa-d ass, tuɣ treddza may zzeg ala tesselyec Timefṛett. Ul tufi. Qqiment ammen al idjen n wass iberreḥ ujellid ikk at tmurt nnes ad ssufɣen yessi tsen danis mmis tuɣ sad ircel. Ixs ad irza tunjirt n uyen n tmurt. Iwa qaε at uɣṛem ssiṛḍen yessi tsen. Qa tiqeyyarin, tuɣ ttqisqisent : ca-d yict may tiṛed d may tesseylulu, ticerjlin, tiwinas, ixelxalen...
Timefṛett, ul teεlim yemmas d as ala nessiṛed may zzeg ala teffeɣ. Teqqim till ikk lemsi al dd ɣres tus tjenneyt. Tessusm it, tessiṛḍ as qa maykk ul εliment ula-d tijellidin. Teffeɣ. Iḍεen mmis n ujellid. Immutr it, ibedd. Ul izmir ad iyur. Issiwel ɣres, u d as terri-y-awal. Yuẓẓeḍ l uḍaṛ nnes ad iqqel ukk xelxal ; teṛwel. Iqqim uxelxal ikk fassen n ujellid ameẓẓyan. Iẓwa l tiddart nnes. Inna i babas maykk iẓṛu. Issekker ujellid inen ala nerza Timefṛett n Yiɣed. Isin axelxal, utfen tiddart, tiddart ad rzan tenn deg dd ittas uyen n uxelxal. Ufen tt.
Ukk ass deg tuɣ sad ircel mmis n ujellid, tekker tmeṭṭut n ppas n Tmefṛett tessiṛid yellis. Tuzn it ukk sley amzun d tenn irza. D iḍ, immuter it usley. Iqqel ukk ḍaṛ nnes, yuf it tiṛed axelxal n Tmefṛett. Iqqel ukk ɣensu nnes ; yuf it d aqebqub, d tulyict qbala, qbala. Issekker ujellid irgazen nnes iwyen dd Timefṛett -n-Yiɣed. Wetnas, iɣers as ujellid, yuzn it i ccwari l tiddart n yemmas. Timefṛett, tercel d ujellid, teqqim agids. Anday.
Contenu
Idjen n ubeẓẓiw, tuɣ izdeɣ d babas. Yemmas, temmut. Ppas, yiwey tameṭṭut nniḍen. Ammu idjen n wass ayen n urgaz, ixes ad issew. Inna i mmis :
– Nettc sad ssweɣ ; cekk ruḥ l yiɣẓeṛ ad tzedmed iqecḍan zzeg ala nessnew. Iwa ɣar’ec ! Iffeɣ urgaz. Mmis, yutef ukk adday n tbarda, ittṛaṛa tameṭṭut n ppas. Tuɣ issen may sad teyy. Tekker tmeṭṭut, teffeɣ, tesɣu timellalin d tyaẓiṭṭ. Tekkw, tḍelleε. Tessnew aɣṛum. Teffr i ukk ylim. Tessnew timellalin. Tedj int i seksu. Teccencef tyaẓiṭṭ. Tessenw it.
I tessnew amecli nnes, iffeɣ uyujil si tbarda. Ixbeḍ taflewt amani yutef dd si beṛṛa n tiddart. Idjen n ufuḥ yatef dd ppas. Irza-y-amecli. Tenna-y-as tmeṭṭut nnes :
– May zzeg sad ssenweɣ amecli, niɣ s iḍaṛen inuɣ ? Ikker itekkwer mmis :
– Mar ay aqemmum n uydi u dd tiwiyed iqecḍan ?
– Rεa ad ac iniɣ a baba !
– May sad i-dd tinid ay amcum ?
– Rεa ukan ad ac iniɣ a baba !
– Ini !
– Tuɣ ffɣeɣ. Uḍan dd xfi isenfas anectin n tmellalin illan i seksu.
Ameεlak ul ɣbireɣ i tɣunt anectin n teṛḍunt n uɣṛem illan ukk ylim, ad iliɣ necfeɣ am tyaẓiṭṭ illan i teqbuct.
– Man ayen teqqaṛed ay aɣicum ?
– Ul ssɣad l uyujil. Iyujilen d izeffanen !
– Ad ac djalleɣ a ppa, day tuɣ...
– Susem ! Ikker babas isxummer ukk ylim. Yaf dis taṛḍunt tenwu. Iqqel l seksu, yaf dis tyaẓiṭṭ. Inna i mmis :
– Iwa, wah a mmi ; tella tettacer anaɣ ! Ikker illef i tmeṭṭut nnes ; iqqim netta d mmis ad zerden. Anday.
Contenu
Ikker urgaz d tmeṭṭut reclen. Uṛwen yict tewtemt. Sseymen tt. Ikk tiweḍ mraw (εecṛa) n isekkwasen, temmut yemmas. Ppas, ircel d tmeṭṭut nniḍen. Teqqim tettemḥewt i tmeṭṭut n babas amzun d tayya nnes. Idjen n umullu, teffeɣ d babas l yiɣẓeṛ ammen ad ṭṭfen iselman. Ṭṭefn aṭṭaṣ n iselman. Nnan ad dewlen l tiddart nsen. Tekker tyujilt ad teẓwa ; inna-y-as babas :
– Aɣ (ax) am tazgawt ! Ssiwḍ it l tiddart ! Zzar !
Yuc as iselman a ten tisi. Netta, iqqim din. Tisi tazgawt n iselman agd idjen n uslem ameqqṛan ukk fus ; teẓwa. Ukk brid, tessiwel agid’es yict tjenneyt.
– Uc i-dd ayen n uslem !
– Ul zemmreɣ, kkwdeɣ i baba d tmeṭṭut nnes. - Ul tekkwed ! A cemm ḥerzeɣ ! Tuc as t, teẓwa l tiddart n babas. Yuden ikk yutef ppas l tiddart nnes, ul yufi-y-aslem ameqqṛan. Inna i yellis : - Mani t teyrid ?
Tenna-y-as :
– Tuɣ kkureɣ, inekkez si tezgawt iṛwel l yiɣẓeṛ. Iṭṭf it babas, yut it al-d yaḥel. Iqqn it i tzeqqa. Teqqim din. Mi terza ad ttec, tettitc as tmeṭṭut n ppas day yaluz metta ilzen cṛa. Ayen n tjenneyt, tuɣ tettawy as cṛa-d ass utcu uṣbiḥ. Senn n isekkwasen, tella i tẓeqqa tettwaqqen. Idjen n wass, teymu yellis n uyen n tmeṭṭut. Ajellid n tmurt nsen, ixes ad ircel i mmis ; yuzen ticemjin nnes ad as rzant tameṭṭut tunjirt.
Ffɣent si tiddart l tiddart al-d awḍen zzat tiddart n tyujilt. Squbeqbent ; teffeɣ ɣer sent tmeṭṭut n babas n tyujilt. Ssetnent tett metta teεlem cṛa-n tqeyyart yiwḍen rrcel. Teccn asent yellis. Nnant as metta teεlem tenn nniḍen. Ul ɣisent tamezwart. Tenna-y-asent : - Anday εelmeɣ. I tuɣ ssawalent, tuɣ tettsella-y-asent tjenneyt. Ikk ssussment, teẓga-y-asent :
– Lliɣ da ! Utfent ɣres, ssufɣent tett si tzeqqa deg tuɣ tettwaqqen. Ufent tett tif tziri.
Isint tett l tiddart n ujellid. Immutr it, ixs it ; ikker irza tt l babas. Yuc as tt. I dd tuɣ iqqim wass i rrcel n ujellid, yuzn as i tyujilt tixsayin l tiddart n ppas. Tameṭṭut n babas n tyujilt, teṭṭef tixsayin ; tessiṛed yellis. Tedju tayujilt. Tuzen yellis ukk jellid. Tayujilt, teqqim i tiddart n babas till al tekkar imeṭṭawen al dd tedwel d tatbirt tamellalt. Tefferfer al mani iṣerreḥ ujellid ileɣman nnes. Teqqim tessehruruy idjen n usehrurey inekkeḍ ulawen. Ileɣman bedden.
Ul zmiren ad tcen, qqimen illen. Aṣeṛṛaḥ, immuter ileɣman illen d tetbirt tessehruruy, iẓwa l ujellid, inna-y-as maykk illan. Iffeɣ ujellid d irgazen nnes ad rzan tatbirt tamellalt. Mdeyn as i tezdayt deg tettbedda. Ussan, tbedd tetbirt f ujenna n tezdayt am ḍaṛi. Teṭṭf it tmeddayt. Ul tezmir ad teṛwel. Yisi tt ujellid. Tameṭṭut nnes tugez manessen tatbirt tamellalt : d wetnas tayujilt. Ikk iffeɣ urgaz nnes, teṭṭef wetnas, tɣers as, tesseṛɣ it. Teffeɣ tzerr iɣed nnes ukk urtan.
Ayen n yiɣed, yuḍa f cṛa n tbuxxatin. Idwel ujellid l tiddart nnes. Yuf tatbirt ul telli. Issten tameṭṭut nnes. Tenna-y-as :
– Teṛwel llu ! Issusem. Ẓwan wussan. Idjen n umullu, terza yict tmeṭṭut sent tbuxxatin danis mmis tuɣ yuḍen. Uznen tt midden l tmeṭṭut n ujellid. Teẓṛ it. Tenna-y-as mani deg ala taf tibuxxatin. Teḍεen i mani d as tenna. Tuf sent : yict d tameqqṛant, yict d tameẓẓyant. Tisi tent. Teẓwa. Ikk tiweḍ tazdeɣt nnes, tuẓẓeḍ tameẓẓyant i mmis.
Tameqqṛant, tenna a sett tebḍa d izegnan. Teffeɣ dd zzis yict twacunt tekkar ifadden s uqisqes d tṣebḥi. Tameṭṭut, teqqim tetterjij s tiwdi d ubhaḍ. Teẓwa, tezzirref l ujellid, tenna-y-as may temmuter. Yuzn it ad as dd tawey tawtemt tbuxxatt. Tiwy as tt. Yugez tayujilt. Teqqim, tenna-y-as qa may teẓṛu d tmeṭṭut n ppas d wetnas ; manec al dd tedwel d tatbirt, d tbuxxatt... Issɣed ɣres ujellid. Idjull ad iɣres i tmeṭṭut n mmis, wetnas n tyujilt, yawy aysum nnes i yemmas. Ammen aykk iyyu. Ukk nekkaru, yiwey tayujilt i mmis. Anday.
Contenu
Ikker idjen n wass senn iyet sen, mlaqan. Amezwar yus dd sikk ict tmurt, wussen si tmurt nniḍen. Iwa ikker idjen issten wenn nniḍen.
– May-d ac qqaṛen ?
– Nettc d bab n umɣu, ha i cekk ?
– Nettc d bab n udɣu. Kkren ffɣen beṛṛa n uɣṛem. Bab n umɣu, ul tuɣ iεlim leεwin. Bab n udɣu, tuɣ yisi maykk ala itec.
Ukk brid, bab n umɣu iqqim ireddza l wenn nniḍen ad as yuc ad itec. Yuc as. Ẓwan ammen, ammen al-d tcen qa maykk iεlem bab n udɣu. Ikker umàu, issufeɣ dd leεwin nnes. Ca-d mi yelluẓ, itec. Ameddukel nnes iqqim ireddza ɣres.
– Ha uc i-dd ad tceɣ.
– Aṛaḥ !
– Ha maɣer nettc d ac uciɣ mala tetced ?
– Cekk d bab n udɣu ; nettc d bab n umɣu.
– Iwa uc i-dd ukan day afuḥ ! lliɣ ttmettiɣ s laẓ
– Day mmet ! Sa cekk sḍiṛeɣleɣ !
– Maɣer ?
– Ac nniɣ ac nettc d bab n umɣu !
– Iwa ha sḍiṛɣel iyi ! Ikker yut i l uɣensu. Isdireɣl i. Teqqen yict tiṭṭ nnes. Iwa yuc as idjen n ufuḥ. Iqqim as jar tiɣmas. Inna-y-as bab n udɣu.
– Ha uc i-dd ad tceɣ ! Ac teqqend i-dd yict tiṭṭ yudu !
– Day metta ad ac qqneɣ tenn nniḍen !
– Iwa teqqend i-dd ya yict tiṭṭ, texsed ad i-dd teqqned ula-d tenn nniḍen ?
– Wah ! Metta texsed ad tetced, ad ac qqneɣ tiṭṭ nniḍen.
– Maɣer ul tekkwided i ṛebbi ?
– Lliɣ qqaṛɣ ac metta texsed, ad tetced ad ac qqneɣ tiṭṭ nniḍen !
– Iwa ha yy may texsed ! Ikker yuc as idjen n ulubbiz iqqn as tiṭṭ nniḍen. inna-y-as bab n umɣu
– Iwa ha uc i-dd ad tceɣ afuḥ !
– Aṛaḥ ! Ikker iṛwel. Idj i beṛṛa n uɣṛem, d aḍeṛɣal illuẓ. Iwa ihmel. Iẓwa ikkur, ikkur al-d iwwet iman nnes i tezdayt. Ineṭṭ dis. Yuley ajenna nnes, iqqim din. Ittɣeẓẓa tiṛedwin al iqqaṛ " Maɣer a ṛebbi, maykk yyiɣ ! Ac nettc d bab n umɣu !" Iqqim wahli illa day : ass, ittɣima adday n tezdayt, iḍ, iness ajenna nnes al idjen n wass isell ukk awal iqqaṛ as :
– Atan tiṛedwin tifusay n uyen n tezdayt ccanent ukk singel ! Wi zzisent issineglen idekkwel dd ittmatar ! Tiṛedwin nnes tiẓelmaḍin ccanent ukk sendu. Wi zzisent issendun itekkes aṭṭaṣ n tlussi ! Iɣill tuɣ ittirjit ! Iwa iqqim ittsella ukk uyen n wawal. Ikker ad iqqel. Day issingel s tṛeṭṭa tafuseyt, ṛeẓment tiṭṭawen nnes.
Ikk sad iẓwa, yisi akid s sent tṛedwin : tafuseyt d tẓelmaṭṭ. Iṭṭef abrid ikkur, ikkur al-d yaweḍ yict tmurt ajellid nnes d aḍeṛɣal. Inna-y-as ukk uyen n ujellid a t ijjujey. Ixes. Ikker issingl as s tṛeṭṭa tafuseyt, ṛeẓment tiṭṭawin nnes ; iyy as taṛeṭṭa taẓelmaṭṭ ukk sendu nnes ikkes aṭṭaṣ n tlussi. Qqimen ttasen dd ɣres midden si ca-d tamurt. Qaε tuɣ ijjujuyin. Ajellid immuter may d as iyyu unuji nnes, inna i tmeṭṭut nnes :
– Ass mi mmuɣ, ad tessilyem bab n umɣu i tma inuɣ ! Ussan, immet ujellid n uyen n tmurt. Kkren at tmurt rzan bab n umɣu ssilyen t d ajellid xef sen. Anday.