Contenu
Idjen n urgaz, ircel. Tuɣ izdeɣ d yemmas. Tameṭṭut nnes, ul teḥmil yemmas. Cṛa-d ass, tuɣ teqqaṛ as : Zerr xef neɣ yemmac ! Tella day tettcat iyi. Yemmac d tulyict. Netta, tuɣ iterra xfes : Ha may sad yyeɣ i yemma ? A tt zerreɣ ? Tenna-y-as : Wah ! Zerr it l beṛṛa ! Ikker s tufra, issufɣ it beṛṛa n tiddart. Yuley l ujenna n tiddart. Yisi taẓyeṭṭ, issiṛḍ as aseṛḍ n tmeṭṭut, issregb it d itelli amzun d yemmas. Inna i tmeṭṭut nnes : Atan zerreɣ tt l ujenna n tiddart ! Iffeɣ si tiddart. Mukud, isell i ẓẓga : "Ya wakk ! Ya wakk !" Uzzlen dd midden l uyen n tmeṭṭut. Teccn asen ṣaray nnes day d iquba : "Qqelt a midden, i may d i-dd teyyu !" Yutef urgaz nnes l tiddart : "Man ayu !" Nnan as : "Ha d yemmac !" Inna-y-asen : "Manec ! Ad awim djalleɣ a dd zerreɣ l uṣaray yemma ittemṛaṛan !" Yuley. Ixebḍ it l uṣaray. Behḍen midden i mmutren taẓyeṭṭ. Iffeɣ urgaz yiwey dd yemmas. Iḥref tameṭṭut nnes. Anday.
Contenu
Ikker idjen n wass, yict tmeṭṭut tercel i mmis. Taslit, tus dd agids yemmas. Iwa qaε zedɣen i tiddart d yict. Ẓwan wussan, teqqim teslit day tettmenzeɣ f temɣaṛt nnes. Cṛa-d ass ad tini ukk rgaz nnes : "Yemmac, tella tessuḥul iyi ! Yemmac, tella tenker iyi ! Yemmac, tella ..., yemmac, tella... " I yuḥel, inna-y-as : Man ayen sad yyeɣ i yemma ? Ad as ɣerseɣ ? Tenna-y-as ad as iɣres. Issetn it f may deg tteṭṭeṣ ammen ad as iɣres. Teccn as. D iḍ, ikker issenfel imucan i temɣaṛt d tḍekkwalt. Idjen n ufuḥ, ikker iɣres i tḍekkwalt nnes. Tameṭṭut nnes, tuɣ teẓẓaḍ imendi. Inna-y-as : Atan ɣersɣ as ! Teqqim uyen n teslit tessehruruy al teqqaṛ : Lḥemdu llillah si temmud a Ɣibuba ! Argaz nnes, iqqim iterra-y-as : Ssya al dd yaley wass ad tban yemma si yemmam a lmeḥḥṛuqa ! Anday.
Contenu
Idjen n urgaz, tuɣ izdeɣ day netta d yemmas. Nettat d taḍeṛɣalt. Temɣeṛ qbala. Tiɣmas nnes qaε ufyent. Ikker uyen n mmis ircel. Iwa taslit, ul teḥmil ula-d azeɣbib tamɣaṛt nnes. Cṛa-d ass, tuɣ teqqaṛ as : Yemmac tella day tteffeẓ. Sad aɣ tdej i laẓ ! Netta iterra xfes : Axemma day tessehmumuc ! Nettat d tawessart, ul teεlim tiɣmas. Tenn, txes day a tt tzerr. Yict tikkelt, yiwy it l yidjen n uxuc. Yuc as tacellutt n tiyni, iẓwa. Iqqim wahli, yiweḍ ɣres. Issiwel agids : Man ayen da tellid ttekked a tameṭṭut ? Iyru yi da mmi ! Maɣer ? Ul ssineɣ ! Man ayen tellid tteffẓed ? D tiyni. Wi d am tt yucen ? D mmi. Iẓwa l tiddart nnes. Ussan, idwel l yemmas. Man ayen tellid ttetted a tameṭṭut ? D tiyni. Ukkin tt ? N mmi ! Atan mmim immut ! Tekker, meskina, till al treddza ad taley sukk xuc. Ul tezmir. Mar tilled ? Ac mmim, iḥref cemm ! Ih, a mmi ! Tsa ul teεlim tuta ula teyru yi da. Kker, a yemma, ad neẓwa ! Atan mmim d nettc. Issily it sukk xuc. Ẓwan l tiddart nsen. Illef i tmeṭṭut nnes. Anday.
Contenu
Idjen n umullu, idjen n urgaz tuɣ iεlem tisednan. Ula-d yict ul tuṛiw. Iɣill d timengar. Ikker issten idjen n Wuday ammen ad issen maɣer ul ttiṛwent. Inna-y-as uyen n wuday ad iseɣ tteffaḥat yuc yict i ca-d tameṭṭut. Iyyu may d as inna. Qa yuc asent yict, yict. Yuden i tcent, isint arra. Yict si tsednan nnes, tetcu day idjen n yimi. Wenn nniḍen, teffẓ i tili. Ẓwan wussan, qqiment ttaṛwent. Iwa qaε uṛwent id kuddan icnen ; day ayen n tenn itcen idjen n yimi aykk yuṛwen ajeṛṛuḍ ul nemdi : d ameẓẓyan f yinsi. Nnan as Yenṣiṣ.
I ymen uyen n ijeṛṛuḍen, isɣ asen baba tsen tiymarin. Inna-y-asen :
– Lliɣ iweyɣ awim dd tiymarin ! Kkert a di sent teqqlem ! Ca-d idjen, tenn ixes, tella nnes ! Yenṣiṣ, tuɣ yren zzis ayetmas. Ikker i tallest. Iqqel l teymart tuṣbiḥt. Irekz as tissineft i tensett ammen mi rzan ayetmas, ad inin tenn d tulyict ad isin tinniḍnin. Ammen ay teffeɣ : ayetmas, qaε ḥaṛṛan tuṣbiḥin. Djen taridalt i Yenṣiṣ. Idjen n wass, xsen uyen n wawmaten ad ffɣen ad zedmen. Ffɣen ttafyen, ttafyen, ... Yenṣiṣ, iqqim d anekkaṛu danis taymart nnes, tuɣ tesridul. Itnin, ẓwan ttɣaṛan, ttɣaṛan... Djen t l deffer. Iqqim iqqaṛ asen :
– Ha rεat iyi, ay ayetma !
Itnin, nnan as :
– Ad texxid yittsin taymart taridalt ! Uyyen a t rεan. Day mi-d asen iεeyyeḍ, ssusmen. Ẓwan ammen al i yuḥel Yenṣiṣ. Ihwa si teymart nnes. Ikks as tissineft si tensett. Inyu. Iṭṭef abrid ittɣaṛa, ittɣaṛa al ten yaweḍ. Izzar in. Idj in l deffer. Ul mmutren day tizikkwayin zzat sen. I t mmutren, ac itnin d imekkwden, qqimen qqaṛn as a ten iṛεa. Ula-d netta iεaf in. Al-d yaḥel, inna-y-asen :
– U-lli sa cnim ṛεiɣ ! Day afyet ! Ammen ad ssnen maneswen Yenṣiṣ ! Ẓwan ttazzlen, ttazzlen ; tiwdi teṭṭf in, abrid, u t ssinen. Yenṣiṣ, izzar ; itnin s deffer, ttafyen, ttafyen. Hemlen ; iwḍen zzat tiddart n temẓa.
Yenṣiṣ, izdem. Iqqim ittnehhej. Immuter ayetmas u dd ɣres usin, inna a ten irza. Ikker ittmunnuḍ al-d immater tiymarin nsen i tiddart n temẓa. Yutef ɣres.
– Slama nnem a nanna, Slama nnem ! Tenna-y-as :
– Aεlak u dd izzar sslam nnec wi nuɣ, Ad ac yyeɣ idammen nnec d tasekkift, Aysum nnec d tayeḷḷimt, Ixsan nnec d tazdemt ! Iqqim agd ayetmas ad mmuneswen l temẓa. Tamẓa, tuɣ teεlem yessis. I ten temmuter, tenna izedm as dd waḍu. Tuf maykk ala ttec, nettata d yessis. Iwa teyy asen amensi s uysum n uɣyul d uberda immuden. Ikk inwu umensi, tuc asen ad mmuneswen.
Yenṣiṣ, tuɣ ittṛaṛa tamẓa. Issen may teyyu. Yussew ccayet nnes. Iqqim itekk iman nnes itett : tuɣ ikkar i ccayet. Ayetmas, ul ssinen cay. Tcen aberda al-d djawnen. Ikk itcuṛ Yenṣiṣ ccayet nnes, issten f uḍeṛṛaṣ ammen ad izerr ayen n ucall d asen tessnew temẓa. I t din iyru, tsell as temẓa. Tenna-y-as :
– Man ayu a Yenṣiṣ ?
– Ha d amensi nnem aykk icnen. Tciɣ zzis aṭṭaṣ, a nanna ! Yuden i mmuneswen inujiwen n temẓa, tenna-y-asen :
– Kkert ad teṭṭṣem ! Atan lliɣ ssiɣ awim ! Tiwy in l tzeqqa n yiṭeṣ. Teqqen xef sen. Tenna, jaṛ as d yiman nnes : "Maxef teṭṭṣen, ad zzewɣeɣ id yissen a ten nɣeɣ !"
Yenṣiṣ, tuɣ issen sa ten ttec temẓa ; ul iṭṭiṣ. Iqqim ca-d mullu ireddza-y-aman ad isew : tuɣ iyyu iman nnes iffud. Iwa ca-d mi-d as tucu temẓa ad isew, izerr ayen n waman f tmasext, yini-y-as :
– Yenṣiṣ, u-lli sad iṭṭeṣ ! U-lli sad iṭṭeṣ ! Uc as dd ad isew, Ammen ad iṭṭeṣ ! Iwa day mi-d as tucu-y-aman, issiny in i tmasext, iɣez. Yuden ikk idjiwen, inna i temẓa : - Djiwneɣ, a nanna ! Day isama tamẓa, yawkan issekker ayetmas. Issufɣ in agd uqbun tuɣ iɣzu. Yisi yessis n temẓa, iyy int i tusut n ayetmas. Tamẓa, tuɣ tessuṭṣ in qaε i tzeqqa d yict. Iyyu tiẓiḍin i tusut n tmeẓwin timeẓẓyanin. Iṛwel.
I tenna temẓa ad ilin ṭṭṣen inujiwen nnes, teṛẓem tazeqqa ammen a ten tneɣ. D iḍ, tuɣ tessulles tẓeqqa. Tutef ; tɣill an Yenṣiṣ d ayetmas llan mani ten tedju. Iwa teqqim day mi tezzweɣ idjen n yissen, tatef l tzeqqa, tefqeṛ yict si yessis, tini : "Iqqes waṛuḍ n yikken !" Ammen, ammen al sad tneɣ tanekkaṛut, ha tessiwel. Tenna-y-as :
– Man ayu teyyid a yemma !
– Manec ! Mar d cnimti ? Iyy it Yenṣiṣ ! Metta u t nɣiɣ, nettc u-lli d tamẓa. Teqqim as day yict si yessis : d tafeṛḍaṣt. Yenṣiṣ d ayetmas ẓwan l baba tsen. Yuden iwḍen, nnan as qa maykk mmutren agd may d asen teyyu temẓa.
Nnan as belli d itnin ay dd issufɣen iman nsen si temẓa. Idjen n ufuḥ, yutef dd Yenṣiṣ l tiddart. Yiwey dd iqecḍan nnes. Issetn i ppas f wi ten dd issufɣen si tiddart n temẓa. Inna-y-as belli d netta. Iwa, ammen ala issen tidett, inna ukk arra nnes :
– Wenn innan d netta, ad iffeɣ a dd iṭṭef tamẓa ! Qa ssusmen, day Yenṣiṣ ay d as innan :
– Nettc ad zemreɣ a baba ! Iffeɣ. Irza aseṛḍ n tmeṭṭut. Iyyu iman nnes d tudayt. Yisi tiwinas d isuneqqa i teɣṛaṛt. Iẓwa, ikkur, ikkur al-d yaweḍ zzat tiddart n nanna tamẓa. Temmutr i. Tessiwel agids :
– Mm ! Cekk, d Yenṣiṣ !
– Manec ?
– Nniɣ ac, cekk d Yenṣiṣ !
– Maneswen Yenṣiṣ ? Nettc, ul ssineɣ Yenṣiṣ.
Nettc d tudayt. Lliɣ zznuzeɣ. Ad tesɣed ? Ad tadejwed, a nanna ?
– May ɣrem illan ?
– Illa ɣri tiwinas n wuṛeɣ d isuneqqa n uẓeṛf. Aɣ (ax) am ! Qqel may texsed ! Day tessitef ixef nnes i teɣṛaṛt, yawkan iqqen xfes. Yisi tt i teymart nnes. Netta, tuɣ inna i teymart nnes : "Mi-d am nniɣ bedd, cemm azzel !" Ẓwan. Tamẓa, teqqim teqqaṛ as :
– Ssehwa-yi ! A Yenṣiṣ ! Mar may d ac yyiɣ ! Ca-d mi tessiwel temẓa, yini i teymart nnes :
– Bedd, ad tehwa nanna ! Taymart nnes, teṭṭef abrid tettɣaṛa al tiddart n Yenṣiṣ. Inna-y-as :
– Bedd, ad tehwa nanna ! Taymart nnes, teṭṭef abrid tettɣaṛa al tiddart n Yenṣiṣ. Inna-y-as :
– Bedd, ad tehwa nanna ! Taymart nnes, teṭṭef abrid tettɣaṛa al tiddart n Yenṣiṣ. Inna-y-as : "Azzel !" Nettata, tbedd. Yutef l tiddart inna i babas :
– Taw dd tamẓa a baba ! Issiwel babas, inna i taṛwa nnes :
– D Yenṣiṣ ay cnim issufɣen si tiddart n temẓa. Cnim, ul teqqiṛem tidett ! Ikker Yenṣiṣ d ayetmas agd babas ffɣen ad nɣen tamẓa. Ḍeṛn as idjen n umɣad ameqqṛan : nɣen tt. Anday.
Contenu
Ikker idjen n urgaz d yict tmeṭṭut mwawayen, uṛwen yict tewtemt qqaṛn as Σica Hengaḷa. Tekker temmet yemmas. Ikker ppas ircel d tmeṭṭut nniḍen. Iεlem agids yict tewtemt. Iwa ayen n tmeṭṭut tlezz l yellis, tenker yellis n urgaz nnes danis d taṛbibt nnes d tunjirt aṭṭaṣ, d taẓekkwaɣt. Tusem uyen n tmeṭṭut, maɣer yellis teqqim day d aqebqub : d tazdatt, d tawṛaɣt. Tusem dex f teṛbibt itetten al tettezwir d yellis itetten al ttuqquṛ. Ammen al idjen n wass tutef aẓeṭṭa, teqqim teqqaṛ i tmeẓḍawin :
– Ul ssineɣ may sad yyeɣ ukk uyen n Σica : day nettat tekkur al teccan, yelli tekkur al tettelyic ! Nnant as :
– Hay azn it ikk iḍ ad tayem aman ad teqqled metta tuḍen !
Tenna-y-asent :
– Ha maɣer ! ad qqleɣ nnit ! Iwa idjen n umullu, d iḍ tṛaḥ uyen n tmeṭṭut l Σica tenna-y-as :
– Kker ad taymed aman ! Tenna-y-as Σica :
– Ac yudu d iḍ ! Al mi dd yuley wass a nanna ! Tzehher dis :
– Lliɣ qqaṛɣ am, kker ad taymed ! Iwa s tiwdi tekker tisi-y-aqlil ad tayem. I tella tettutcuṛ aqlil nnes sent n tselmin tuɣ ttatfent as ukk qlil nnes. Mukud qaε texwa t ḥumak ad ffɣent, tekker tetcaṛ i ; dex ad as dis atfent al yuden tuḥel, tenna-y-asent : Iwa djemt iyi xef cemt ! Yawkan nnant as uyen n tselmin :
– Day isi-y-anaɣ ! ad aɣ tafed idis nnem !
Ammen ay teyyu ! Tebbub aqlil nnes, teṭṭef abrid l tiddart n babas. Iwa temmutr tmeṭṭut n ppas qaε u d as iṭṛi cṛa, teffeɣ l uẓeṭṭa, tenna i tmeddukal nnes may teyyu. Nnant as :
– Iṛḍ as ccayet n yemas metta wala iɣɣull as dd lḥall teslaw ! Tenna-y-asent :
– Ad qqleɣ nnit ! Iwa tiṛḍ as tt saεa qaε u d as teyyi cṛa. Nnant as mullu nniḍen :
– Azn it l tiddart n imeẓwan ad am dd ucen tbuṣeyyart. Tekker tuzn it. Tṛaḥ Σica. I tiweḍ, tesqubqeb. Inna-y-as dadda mẓa :
– Wi din ? Tenna-y-as :
– D nettc ! Tenna-y-ac nanna uc as dd tbuṣeyyaṛt nnec ! Inna-y-as :
– Atef l tẓeqqa, maykk illan i tbuṣeyyart yr i ukk ferdu, tisid tbuṣeyyart !
Ammen ay teyyu. Tiwy as tt i tmeṭṭut n ppas. Ayen n tmeṭṭut, tenna jaṛ as d yiman nnes " Ha mar tṛaḥ al imeẓwan u tt tcin ! Axemma mi tt uzneɣ ad terr tbuṣeyyaṛt a tt tcen !" Idjen n ufuḥ, tekker tazn it, tenna-y-as :
– Kker aɣ am rr asen tbuṣeyyaṛt nsen ! Tṛaḥ, a tt terr. Yuden tiweḍ, inna-y-as umẓa :
– Atef l tzeqqa, maykk illan ukk ferdu yr i i tbuṣeyyart ! Tutef, teyyu may d as inna. Iɣṛu dis laman, ikker yuc as uṛeɣ. Tekker tedwel l nannas, tuc as ayen n wuṛeɣ. I temmuter ammen uyen n tmeṭṭut, tenna "Awey dd ad azneɣ yelli metta yuc as ula-d nettata uṛeɣ." Tuzn it. Tṛaḥ. Tenna ukk mẓa :
– Tenna-y-ac nanna uc as dd tbuṣeyyart nnec !
Inna-y-as :
– Atef l tẓeqqa, maykk illan i tbuṣeyyart yr i ukk ferdu, tisid tbuṣeyyart ! Tisi tt teẓwa, tiwy it i yemmas. Idjen n ufuḥ, tedwel l umẓa ad as tt terr. Terr as tt, inna-y-as :
– Atef l tẓeqqa, maykk illan ukk ferdu yr i i tbuṣeyyart ! Tutef. Isell as ttqeṛqec din amani sad tacer. Inna-y-as :
– Deɣya ! Aɣ am ayu ! Iyr as yict tɣawsa ukk cu nnes, inna-y-as :
– U dis teqqel al mi tiwḍed yemmam, tinid as "Aɣ am mayd am dd yucu dadda mẓa." Tekker yemmas tṛekkeḍ, tɣill an-d uṛeɣ ; tessitef fus nnes i teckart, tnetr it tlefsa. Teẓga. Teffeɣ l tmeddukal nnes, tenna-y-asent :
– Qaε ul ufiɣ may sad yyeɣ.
Nnant as :
– Ha qqn int ukk qbun ! Iwa teqqen ca-d yict ukk qbun. Teqqim tettitc i yellis day maykk iẓiḍen, d maykk icnen. Taṛbibt, tuɣ ttett day yaluz mi yella d waman iṛwayen deg ssirden ilalan nsen. Σica ul teẓṛi qaε cṛa si mayd as tuɣ ttitec nannas. Tuɣ ittawḍ it day maykk icnen. Yellis nettat, tuɣ ittawḍ it may tuɣ tettitc i Σica. An-d ayen n tselmin ay tuɣ issenfal asent ! Idjen n wass, tenna uyen n tmeṭṭut ad teṛẓem ukk uyen n twetmin ad teqqel manec llant. Iwa tenna ad tezzar f yellis. Day tekkes tuṭṭubt tamezwart yawkan tnekkez dd si tzeqqa am tebcirt : qaε teqquṛ teslaw.
Tenna jaṛ as d yiman nnes " I tella yelli-y-ammu, Σica ad tili temmut !" Iwa tekkes tuṭṭubt, d tenn nniḍen qaε ul tezmir ad teffeɣ. Iwa u dd teffiɣ al-d tekkes qaε tuṭṭubin. Day temmutr it tedder, d tazewwart, tecnu, yawkan ṭṭfen tt izɣuɣen f tewtemt deg teyyu-y-ammu εad teqqim tedder. Ẓwan wussan asen dd wussan, al idjen n umullu yas dd idjen n ujellid irza ad yawey ayen n teṛbibt. Ucn as tt yiwy it. Teẓwa d urgaz nnes. Ammen, ammen al idjen n wass, tekker taṛew idjen n ubeẓẓiw. Tekker tmeṭṭut n ppas, tenna i yellis ad ffɣen ad sbarcent i teṛbibt : nettata, tella tenna ad as teyy cṛa n tiyti tulyict.
Iwa ṛaḥent ɣres. Qqiment afuḥ, tenna-y-as uyen n tewtemt i wetnas :
– Kker neby i-dd, a Σica ! Tneby as. I tessekfa, tenna-y-as :
– Awey dd ad am nebyeɣ taɣed nettc ! Tenna-y-as :
– A lalla, nettc, aqcuc inuɣ illa ittbagaẓ ! Tenna-y-as :
– Day awey dd ad am rziɣ ukan ! Iwa day tinez Σica, yawkan trekz as wetnas tissineft ikk ixef nnes : ha tedwel dd d ajḍiḍ " qa, qa, qa, ... " Tekker tefferfer. Mmis yuc it xefsen din " Yemma, tefferfer ! Yemma tefferfer !" Ammen, ammen, al dd yatef urgaz n Σica. Inna-y-asen :
– Man ayu ? May da yuɣen ? May tella Σica ? Tenna-y-as uyen n tmeṭṭut :
– Tella da ! Inna-y-as :
– Maɣer dd tedwel ammu ? Ulli cay d nettat ! Ha i mmi, manayen illa iqqaṛ ?
Nnant as day tuɣ tus dd ɣel da yict tetbirt, tekker tefferfer, iqqim iqqaṛ " Yemma, tefferfer !" Iwa ibheḍ urgaz ! Mukud tekker tmeṭṭut teẓwa, tedju din yellis. Argaz iqqim dis lḥall. Immater idjen n ujḍiḍ, day ittas dd ca-d tameddit. Day ad ires jaṛ iqlilen, iḥlucem ɣres uyen n ujeṛṛuḍ, iṭṭed al-d idjawen, ifferfer ujḍiḍ. Argaz immuter ammen, iffeɣ l wuday. Inna-y-as qaε maykk iẓṛu d maykk immuter. Inna-y-as uyen n Wuday :
– Sad teṭṭfed ayen n ujḍiḍ, qql as ikk ixef nnes tella dis tissineft. Ekks as tt. Idwel urgaz l tiddart nnes, iclu, insu ittṛaṣ ayen n ujḍiḍ al-d illa ittifaw wass, iṭṭf i. Yuẓẓeḍ l yixef nnes.
Ikks as ayen tissineft idwel dd ujḍiḍ d tameṭṭut : d Σica Hengaḷa. Inna-y-as :
– Mar d cemm ? May kidem iḍṛan ? Tenna-y-as :
– Ha d wetna d yellis ay xfi yuṛaṛen ! Iwa ikker urgaz nnes, iṭṭef wetnas n Σica qaε inekḍ it, afuḥ, afuḥ : wu d fus, wu d ḍaṛ, wu d ixef... al yuden i tt inkeḍ qaε d abell, abell. Iyr it i ccwari, issekker tayya a tt yazen i yemmas. Iwa tekker a tt tessiweḍ. Ikk illa zzat tiddart n tmeṭṭut n ppas n Σica. Teffeɣ dd uyen n tmeṭṭut, teqqim teqqaṛ i siwt uɣir nnes :
– Hay aḍekkwal inuɣ, illa yuzn i-dd taḥenna ! Tuc as mayd as yucu ujellid. Tenna-y-as uyen n tmeṭṭut :
– Ha qqim ad tetced cṛa !
Nettat tekker ad as dd tawey maykk ala ttec ; nettat, texbeḍ ccwari, teẓwa. I tella tessenwa ukk qbun n useṛɣi, yutef ɣres umuc̣c̣ nnes, inna-y-as :
– Σṭini cweyya xliεa bac melli tebki dmiεa nebki mεak dmiεa . Tenna-y-as :
– Ṣṣepp ! Yeεε sukk muc̣c̣ ulyic ! Tus dd ɣres tyaẓiṭṭ, tenna-y-as :
– Σṭini cweyya m lgacuc bac melli tebki u tnuc, nebki mεak nnuc ! Tenna-y-as : - Ecc ! Aqbun ! Iwa, inwu may tuɣ temmeḥwet, tisi t ad as tuc i tnujiwt nnes ad ttec. Tekker taf it ul telli. Teẓwa ! Tenna-y-as :
– Ha mar teẓwid ? Tessers may tisi ikk fassen. Tenna ad teqqel i ccwari, tenna an illa yuzn as dd ujellid cṛa n wuṛeɣ. Teṛẓem ccwari, ha taf dis yellis qaε tbiṭeṛ. Teqqim tẓekka, tettqeddem al teccencaf iman nnes. Yas dd ɣres umuc̣c̣ inna-y-as :
– Xxi d i-dd ul nuci-y-afuḥ si texliεt ! Tas dd tyaẓiṭṭ, tenna-y-as :
– Xxi d i-dd ul nuci-y-afuḥ si lgacuc ! Anday.
Contenu
Recueilli par Mehmoud Alehyan. Tekker Lila tuɣ sad tawey mmis n εemmis. Tuɣ teεlem day ppas. Idjen n umullu tuɣ tfeṛṛeḍ, tuf i tmurt tfuffeyt n ṛṛemman taẓekkwaɣt. Tenna :
– Matta tfuffeyt-u ! Ameḍṛa illa ḥedd d aẓekkwaɣ ammu niɣ la ! Irru xfes babas :
– A yelli, ttεawaden aɣ-dd ikk idjen n Σmeṛ u Mehdi d aẓekkwaɣ, d uṣbiḥ am cemm. Nettat, tuɣ tejjujud imendi, tferren al teẓẓaḍ ḥumak ad tawey mmis n εemmis. Id as inna babas ammu, tbedd. Tekker tuzen tabratt i Σmeṛ. Tenna-y-as dis a dd yas. Yas dd. I dd yiweḍ l tiddart nnes, ibedd. Tuc as dd aεban ismiṛed zzis. Ssetnent-ett tsednan gids tuɣ iferrnen imendi. Nnant as :
– Mar wi tεelmed ?
Tenna-y-asent :
– Day d xatti ! Sad nemṛayya, ad i-dd tini may sad yyeɣ. Iwa ulyen mṛayyan. Inna-y-as :
– Ncinet sad nyeɣ ukk εeṭṭuc adal, day mi cemm iwyeɣ wahli, rreɣ dd cemm, day mi cemm iwyeɣ wahli, rreɣ dd cemm. Ammu ukk ṛewweḥ nnes. Iwa d rrcel, llan ttɣaṛan. Mukud qaε a tt yisi ukk εeṭṭuc nnes, a dd idwel. Qqimen qqaṛen midden : Axxi dd d argaz illa ittlahnaci ! Ammu, ammu al ten issimen, Idj it din. Idwel dd bla nettat, inɣ in s tefrawt nnes. Iẓwa, iṛwel. Itta ayen n Lila tettṛaεa, tettṛaεa, tettṛaεa. « Ameεlak a tayelzimt n wuṛeɣ ala nɣez tamḍelt n Σli d Σebḍeḷḷa ! Ameεlak a tissineft n wuṛeɣ ala nini lekfen n Σli d Σ ebḍeḷḷa ! »
Teqqim teqqaṛ it al-d as tettεawad al-d iqḍeε idjen n uwessar inna-y-as :
– Axxi dd cemm a Lila a tamxadeεt n lhell nnes. Teqqim tettṛaεa, tettṛaεa u dd qaε yusi. Teffud, tṛaḥ l Yifli. Teswu teɣber din. Tus dd yict twessart ad tayem. Tuf it din yawkan tenna-y-as Lila :
– Belleh a nanna isi yi ɣrem ! Tenna-y-as :
– Aḥlu u-lli may zzeg d am zemreɣ ! Tenna-y-as :
– Day zemr i-dd s ṛebbi a ɣrem qqimeɣ ! Iwa tisi tt. Teqqim ɣres. Tedwel dd qaε ul tettffeɣ. Idjen n umullu, tenna-y-as Lila :
– Aḥlu ha kker ffeɣ qqel may dd ihedfen ukk ɣṛem ! Tekker teffeɣ. I-dd tedwel tenna-y-as :
– Qaε u din illi cṛa. Illa din day Σmeṛ u Mehdi illa ibeṭṭa ifunasen nnes.
Tenna-y-as Lila :
– Ha ruḥ awy aɣ-dd idjen ! Tṛaḥ l Σmeṛ tenna-y-as : –Σmeṛ ! A Σmeṛ ! Uc aɣ-dd idjen n ufunas ad ac t neḥḍa ! Inna-y-as :
– May zzeg d as tzemred, a nanna ! Tenna-y-as :
– Day uc i t id ! Inna-y-as :
– I texsed, aɣ am ayu n uqeṛqur ! Metta idder, idder, niɣ tɣeẓẓed iqermac nnes ! Tiwey t id. Teqqim tettheḷḷa dis uyen n Lila. Cṛa-d mi texṛed, teyr as izaffen nnes ukk utcu. Day mi tessired ifassen nnes twerd i s uyen n waman. Iwa ammu aykk iqqim al idjen n umullu, tenna-y-as Lila i nannas :
– Aḥlu mar ha ruḥ a nanna ad teqqled may dd ihedfen ukk ɣṛem ! Tṛaḥ teffeɣ. Iwa tedwel dd, tenna-y-as :
– Qa midden llan terran as i Σmeṛ ifunasen nnes.
Tenna-y-as Lila :
– Iwa ha ruḥ ula-d cemm ini-y-as ad as nerr afunas nnes ! Tenn, teffeɣ. Lila tṛaḥ l ufunas, teqqim teqqaṛ as :
– U d ac smiḥeɣ may cekk werdeɣ d may cekk ccetceɣ, metta yus dd Σmeṛ, tekkred, al mi d ac nniɣ : Kker a itta cekk uxedmi mani itta Σmeṛ Lila ! Tenna-y-as nanna i Σmeṛ :
– Rwaḥ a Σmeṛ ad ac nerr afunas nnec ! Inna-y-as :
– Ha maɣer a nanna illa εad idder ? Tenna-y-as :
– Wah. Inna-y-as :
– Mani illa ? Iwa yur ccn i t id. Iwa tiwey t id ɣres. Ikker issekkar i a t yisi, yuyyey. Iqqim ishemhum al iteqqel l ujenna. Inna-y-as Σmeṛ :
– Belleh a nanna day qqel wi ɣrem da illan. Yawka teẓga-y-as dd Lila :
– Ini-y-asen a nanna ad ḍeṛṛeqn afuḥ sukk brid !
Iwa ḥḥidwen. Tus dd Lila tenna-y-as ukk funas :
– Kker a itta cekk uxedmi mani itta Σmeṛ Lila ! Inna-y-as dd Σmeṛ :
– Ḥawel ! wi ɣrem da illan a nanna ? Yawkan yutef yaf it d Lila, inna-y-as :
– Mar tellid da ? Tenna-y-as :
– Wah ha mar iyi da tettid ? Iwa mmenɣen, mzehharen al-d yyen tawejwajt. Kkren ttemmeccṛaḍen. Inna-y-as :
– A kidi tṛaḥed ! Tenna-y-as :
– Day metta ul teqqiṛed i lhell nnec nɣiɣ lhell nnes ! Inna-y-as :
– Wah walayenni ula-d nettc a xfem ceṛḍeɣ mi txeṛḍed ixef nnem ul ttebbyed idis nnem afusey day metta lliɣ. Txes ! Teẓwa akid’es. Idjen n umullu iεḍel xfes, tenna "Mani illa anect-u ?" Rεa ad qqleɣ.
Teẓwa si ṣsduḥ l ṣsduḥ al-d taweḍ ṣsduḥ n lehlat n Σmeṛ. Tekkes dd axelxal nnes teyyu zzis afuḥ n tfineṣra. Teqqim trekkeb ; temmuter Σmeṛ iqqaṛ i lehlat nnes "Nɣiɣ as 99 d usley iṭṭef ayeṭṭum." Qqiment lehlat nnes qqaṛent " Baba Σmeṛ, Baba Σmeṛ, tiyuṛaṛin n wuṛeɣ ! Baba Σmeṛ, Baba Σmeṛ, tiwinas n wuṛeɣ !" Yawkan iwḍa dd umeṭṭaw n Lila xef sen. Inna Σmeṛ i lehlat nnes " Yawkan wu d ameṭṭaw n Faḍma ut Σmeṛ u Σisa !" Day tsell as Lila yawkan teṛwel l tiddart nnes. Tuder ukk ẓeṭṭa nnes. Yutef dd xfes Σmeṛ inna-y-as :
– Teɣder dim ! teɣder d ammu. Teẓga-y-as :
– Kkes teɣder wikk ul neɣdir ameddukel nnes. Iwa teqqim tteqqel a t tneɣ.
Idjen n umullu, tenna-y-as :
– Cṛa-d tuṛaṛt nuṛaṛ tt a Σmeṛ, day tenn n leεma d ucṛaf. Inna-y-as :
– Ha kker ! Tisi dd ticyert teẓẓeɣṛ it. Iwa qaε mi t tecṛef tṛeẓm as d mi tt qaε icṛef iṛeẓm as. I sa t teɣder tceṛf i u d as teṛẓim. Inna-y-as :
– Ha ṛeẓm i-dd, ha ṛeẓm i-dd ! Tenna-y-as :
– Walu u-lli sad ac ṛeẓmeɣ day metta teccend i-dd tafṛawt zzeg tenɣid lhell inuɣ ! Inna-y-as :
– Tella i texzant ! Dej xfem tenn n yirden ; tella i tenn n temẓin. Mi tt tufid, ut it i texzant ad am tessebṛuṛey imendi. Yawkan tisi dd tafṛawt tnekḍ as zzis aqelqul nnes. Tisi ayen n uqelqul. Tedju Σmeṛ icṛef.
Tedwel l lehlat n Σmeṛ, tenna-y-asent a ɣres mmeclent. Usent dd ɣres. Idjen n ufuḥ, nnant as :
– Ha mar may deg illa Σmeṛ ? Tenna-y-asent :
– Llant helcent tt tiṭṭawin nnes. Day yudu ay xfes tekku tiṭṭ. Djemt t ad iṭṭeṣ ! Teẓga dd yict tmeṭṭut :
– Manec tellid a Σmeṛ ? Izim as dd uydi n Lila : "Mm" ! Tenna-y-asent Lila :
– Aḥlu lḥeṛṛ xfi ikken, a xef cemt ikk ! Mmeclent, ẓwant. Nettat tebbub aqelqul n Σmeṛ teṭṭef abrid l tiddart n lehlat nnes. Ukk brid tuf ibeẓẓiwen ttuṛaṛen tacurt. Tenqeṛ tcafit ikk idjen, iẓga : "Aɣna ala taɣ Fadna ut Σmeṛ u Σisa !" Tenna-y-as :
– Maɣer may d awim teyyu Lila ? Inna-y-as :
– Qaε wi deg da tellid tteqqled illa d ayujil ; qaε day zzis nettat.
Tenna-y-asen :
– Ha metta tiwy awim dd aqelqul n wi d awim inɣen id ppa twem sad as tɣefṛem ? Nnan-y-as :
– Ha metta iɣefṛ as ṛebbi, ad as neɣfeṛ. Tekker tagez mmis n wetnas. Tεeyyeḍ as. Tessetn i f yemmas. Inna-y-as :
– Tella ukk ẓeṭṭa. Tiwy i l Sidi Fḍel d Sidi Tifuṛ. Tenna-y-as :
– Ruḥ εeyyeḍ as dd i yemmac, tinid as ad teyy aẓɣal : tella tehlec iyi tadist inuɣ. Iṛaḥ inna-y-as t. Tenna-y-as yemmas :
– May ɣer dd tus a yas t dd lweεd ad temmet, mmteɣ. Tenna-y-as i tmeẓḍawt :
– Qam aẓeṭṭa nnem, mmi illa yuḍen. Tus dd wetnas. Tenna-y-as :
– Day ul tekkwed, lliɣ nɣiɣ t ; iwyeɣ dd aqelqul nnes.
Teqqim l wetnas al wass n ljemεa tisi-y-aqelqul nnes ; iwa i tẓilla, tṛaḥ tesseqlulb ayen n uqelqul l tmezgida. Tufey, tutef ukk afeṛ n uselham n limam teqqim teqqaṛ "Leɣfeṛ ! leɣfeṛ ! Ha netta-y-aqelqul nnes ; nɣiɣ t." Yawka ɣfeṛn as. Tedwel dd amani ul teyyi cṛa. Idjen n umullu, yus dd mmis n εemmis. Irza a tt yawey. Txes. Tṛaḥ l Yifli ad tesrey. Netta iṛaḥ ad iwred taymart nnes ukk adday n Yifli. Ihwa idjen n uzaff n Lila i terga. Tesw i teymart, teḥney. Idjull a bab n uzaff iyyen ammu i teymart nnes, a t ineɣ aεla ula d Lila ! Yaley d waman yaf it d nettata inɣ it. Yuden tt inɣu, iɣɣull as dd lḥall. Innesma. Immet s ujenna nnes. Iwa qqimen lemḍalim nsen day ssawalen al ttewjewjen. Iḍεen idjen n waεṛab itettern ad isew ikk Ifli. Yaf in ssawalen s waṭṭaṣ. Irjiji, yawkan immet s ujenna n sen. Iqqim lmeḍlum nnes iqqaṛ " Mat leḥbib εel leḥbiba w enta ya lefḍil εlac ." Iwa cṛa-d idjen ikker dd d taceṛṛabt : idjen d tamellalt, idjen d tadalt, tenn n Waεṛab d tawṛaɣt. Anday.
Contenu
Lunja d tawtemt tunjirt. Teṣbeḥ qbala. Tuɣ teṛwes i tziri. Nettat, tif qa tiqeyyarin n uɣṛem nnes. Iwa usment zzis tmeddukal nnes. Qqiment reddzant may d as ala yyent n tlici. Idjen n wass, rzant a gid sent teffeɣ ammen ad uṛaṛent. Txes. Ula-d yemmas, tedj it. Ẓwant ttuṛaṛent al-d ffɣent aɣṛem nsent. Kkrent ad msenbayent. Zzarent f Lunja. Yyent iman nsent nebbyent as ; itninti, tuɣ cerrsent as taqcuct nnes i tzekkwart. Tuɣ teεlem taẓṛuṛt taẓiṛaṛt qbala qbala. Ikk ussent qa taqcuct n Lunja, nnant as ad tekker ammen ad ẓwant. Tekker uyen n tbeẓẓiwt ad tbedd, ul tezmir. Tenna-y-asent : –Yah ! Taqcuct inuɣ teṭtf̣ it tzekkwart ! Fekkemt iyi !
– Iwa kker ad neẓwa !
– Ul zmireɣ ad kkreɣ.
– Atan necni, sad nedwel l tidrin nneɣ ! Cemm, tellid texsed a da teqqimed.
– Rεamt iyi !
– Qqim din ! Necni, nekkwed ! Tella tettewṛiriɣ tfuyt. Nella neẓwa. Teqqim din Lunja. Ul tezmir ad tekker. Timeddukal nnes, iwḍent l uɣṛem nsent. Nnant i yemmas belli teẓwa xef sent agd belli ul ssinent manis tuɣ. Tekker yemmas tettemdallaf metta tuf it. Iwa d iḍ ; ul tufi maykk ala teyy. Lunja, tuɣ teqqim ikk idis n tzekkwart tettṛaεa cṛa-n wi tt ala nfekk. Iḍεen uṣerraḥ n wulli. Tenna-y-as :
– Fekk iyi ay argaz ! Yuyyey. Ḍeεnen inen n iɣayden d inen n ileɣman, qaε uyyen.
Teqqim din al-d iḍεen idjen n ubeṛḍal. Tenna-y-as :
– Ay ayen n ubeṛḍal !
– Ay tɣul ac, fekk iyi ! Yuyyey. Inna-y-as belli u ɣres yufi. Ḍeεnen ibeṛḍalen nniḍen. Ula-d itnin, uyyen. Teqqim din al ubeṛḍal anekkaṛu. Ihwa ɣres ; ifekk as taqcuct nnes zaff, zaff. Tekker teẓwa. Yuḍa dd xfes yiḍ εad i beṛṛa n uɣṛem. Ul tufi-y-abrid. Tehmel. Teqqim tekkur, tekkur al-d taweḍ zzat tiddart n temẓa. Tutef ɣres, tenna-y-as :
– Slama nnem, a nanna ! Slama nnem ! Tenna-y-as temẓa :
– Aεlak u dd izzar sslam nnem wi nuɣ, Ad am yyeɣ idammen nnem d tasekkift, Aysum nnem d tayeḷḷimt, Ixsan nnem d tazdemt ! Lunja tekkwed.
Teqqim ɣres. Teyy it d yellis. Nettat, meskina, tuɣ tessirid as al tettmeḥwet amzun d yemmas. Cṛa-d mi teffeɣ temẓa, tedj it i tiddart ad temmeḥwet, tebbab mmis. Teqqim day ad temmeḥwet, tessired mukud taley l ṣṣḍuḥ tessehruruy i mmis n temẓa :
– Arara, a mmis n temẓa ! Mi teḍṣid, teffeɣ dd tfuyt ! Mi tilled taɣ tbica ! Ul εlimeɣ ppa, ula εemmi, Ula wi tliɣ. Day ibeṛḍalen ay tuɣ ittsellan ukk sehrurey nnes. Idjen n wass, tuɣ sad teffeɣ temẓa ad tṣeyyed, tenna i Lunja : "Sad tẓeṭṭed acḍif maxef dd dekkwleɣ !" Teffeɣ temẓa ; Lunja, teqqim till. Selln as ibeṛḍalen. Usen dd ɣres ; ẓeṭṭen agids.
I tmeddit, tedwel temẓa l tiddart nnes. Tuf acḍif nnes icnu. Tessusem. Ass nniḍen, i sad teffeɣ temẓa, tzeddeε tackart n uḥellaj i tmurt. Tenna i Lunja : "Metta u t tebbiyed, ssya l tmeddit, a cemm nɣeɣ !" Teẓwa. Tuley Lunja l ṣṣḍuḥ till. Usen dd ɣres ibeṛḍalen bbyen agids. Ffrefren. Tamẓa, tutef l tiddart nnes i tmeddit. Teqqel ukk ḥellaj nnes. Tuf belli tusr it yict teẓnent. Tenna i Lunja : "Metta u dd terzid maykk yusren a cemm nɣeɣ !" Tekker tessiwel d ibeṛḍalen. Tenna-y-as tebcirt belli tuɣ tettinit, tetcu yict. Tekker tefferfer al yidjen n iyyer. Tiwy as dd ssyin taydert. Tuc it i temẓa. Lunja, tekkwed i temẓa !
Tenna metta teqqim agids day ussan, a tt tneɣ. Teqqim tettaley l ṣṣḍuḥ tteqqel metta iḍεen wi tessen ukk brid. Idjen n umullu, temmuter yict terbaεt n irgazen. Tenna-y-asen :
– Ay ayen n terbaεt ! U gid wem illi mmis n εemmi ? Nnan as :
– U gid neɣ illi cay ! U gid neɣ illi cay a Lunja ! Ẓwan wussan, usen dd wussan al-d isell mmis n εemmis belli tuɣ treddza xfes. Iṛaḥ ɣres. Yugz it ; tugz i. Irza a ɣres yaley, ul izmir. Iṭṭf i buceṭṭuf nnes yawkan inkeḍ. I tmeddit, tutef temẓa am ḍaṛi l tiddart nnes. Temmuter Lunja tekkes buceṭṭuf nnes. Tessetn it f mani t teyru. Tenna-y-as belli tuɣ ttmenɣan wufricen, tfekk in, inkeḍ.
Tekker temẓa teɣres ukk ufricen nnes. Mullu nnịden, tuɣ teffeɣ temẓa ; yus dd uyen n urgaz l Lunja ammen a tt issufeɣ. Teyr as dd taẓṛuṛt nnes a ɣres yaley. Ul izmir. Tus dd tmeddit, iṛwel. Tedwel dd temẓa l tiddart nnes. Ikk temmunsew, tekker txeṛṛed i Lunja. Tuf idjen n uzaff yusr it. Tenna-y-as :
– Axemma, cemm, tellid treddzid ad tṛewled ! Tenna-y-as uyen n tewtemt :
– Ad am djalleɣ a nanna day d ifunasen nnem ay tuɣ ittemqellaε. Fekkeɣ ten. Ikkes. U-lli cay sad ṛewleɣ a nanna ! Nettc, ul εlimeɣ wikk tliɣ. Tekker temẓa teɣres ikk funasen nnes. Tikkelt tanekkaṛut deg tuɣ sa dd ɣres yas mmis n εemmis, tessten tamẓa f manec ttekk ikk iṭeṣ d may deg tekkar ticemcin nnes n waḍu, n tfuyt, n iyelzam ...
Tekker temẓa teccn as tent. Tenna-y-as :
– Mi zewɣent tiṭṭawin nneɣ, an nella neṭṭes ! Idjen n wass, tuɣ tettṛaεa mmis n εemmis. Tenna i temẓa :
– Aεla teẓṛiḍ, a nanna, maykk iḍeεnen n ifunasen d uɣir nnem ! Day azzel a ten tafed ukk brid ! Teffeɣ temẓa. Lunja, yus dd ɣers mmis n εemmis. Tekker teṛwey lḥenni, tzerr i qaε ikk lalan n temẓa. Tetta day taferdutt n wuzzal. Tisi qa ticemcin n temẓa. Tenyu d mmis n εemmis ukk yis. Ẓwan. I tmeddit, tedwel temẓa l tiddart nnes. Tuf Lunja teffeɣ, ticemcin nnes, ttwayessint. Teqqim treddza qa ul tufi. Day taferdutt ay d as innan : "Zdeg, zdeg Lunja yisi tt uεemmis !" Ilalan nniḍen, tuɣ qqaṛn as : "Alaεnd am ! Day d takeddibt, day d takeddibt !"
Tekker temẓa tussew iffan nnes s iseɣwan, teffeɣ, tettafey, tettafey al sad taweḍ Lunja d mmis n εemmis, tenna-y-as : - A Lunja ! U d am smiḥeɣ May cemm sseymeɣ D may cemm ccetceɣ Uc i-dd tacemmuct inuɣ n waḍu ! Zerrn as tt. Tinez, ttebbey, ttebbey al yuden i ten temmuter day am yizan. Tekker, tettafey, tettafey al ikk tuɣ sa ten taweḍ, tenna-y-as :
– A Lunja ! U d am smiḥeɣ May cemm sseymeɣ D may cemm ccetceɣ Uc i-dd tacemmuct inuɣ n tfuyt ! Zerrn as tt. Tinez, ttebbey, ttebbey al yuden i ten temmuter day am iceṭfan. Tekker, tettafey, tettafey al ikk tuɣ sa ten taweḍ, tenna-y-as :
– A Lunja ! U d am smiḥeɣ May cemm sseymeɣ D may cemm ccetceɣ Uc i-dd tacemmuct inuɣ n tbica ! Zerrn as tt.
Tinez, ttebbey, ttebbey al yuden i ten temmuter day am ifeṛḍeṭṭa. Tekker, tettafey, tettafey al ikk tuɣ sa ten taweḍ, tenna-y-as :
– A Lunja ! U d am smiḥeɣ May cemm sseymeɣ D may cemm ccetceɣ Uc i-dd tacemmuct inuɣ n iyelzam ! Zerrn as tt. Teqqim day tneṭṭew, tneṭṭew al ikk tenḍew ayelzim n wuzzal anekkaṛu. Teqqel l ca-d idis ; ul tufi may zzeg uɣen. Tedwel l tiddart nnes. Lunja, issiwḍ it mmis n εemmis i yemmas. Tenna-y-as qa may xfes ikken d may teyyu. Ukk nekkaṛu, tiwey mmis n εemmis. Anday.
Contenu
Idjen n wass, idjen n urgaz yiwey yict tmeṭṭut. Ẓwan wussan, al-d aṛwen idjen n ubeẓẓiw. Ayen n urgaz tuɣ iεlem afunas. Ikk iymu mmis, iqqim ca-d ass iqqaṛ as :
– Milmi sad neɣres ukk funas a baba ?
– Al mi-d as teffeɣ tdunt d imeẓɣan, a mmi ! Iwa qqimen ammen, ammen al ikk yuḥel ubeẓẓiw. Idjen n yiḍ, ikker i tallest yutef l uqbun n ufunas yufs as tadunt ikk meẓɣan. Idwel, iṭṭes. I dd ikker, iyyu iman nnes ul issin cṛa. Inna i ppas :
– Baba, atan teffeɣ dd tdunt sikk meẓɣan n ufunas nneɣ ! Iqqel dis babas, inna-y-as :
– Ayetca ad neffeɣ l iḍuṛaṛ ad as din neɣres !
Ammen aykk yyen : ffɣen, argaz, tameṭṭut d warra al uḍṛaṛ. Ɣresn as din. Xsen ad ssenwen aysum, ul ufin may zzeg ala ssiɣen : ttan timsi.
– Manec sad neyy a mmi ?
– Ul ssineɣ a baba. Axemma, ad neqqel metta llan cṛa-n iwdan ukk ḍṛaṛ.
– Midden, ẓwan a mmi ! Tella tallest !
– Ufiɣ a baba ! Tayen tiṛṛɣin ukk jenna n uḍṛaṛ. Ad isiɣ taṛeṭṭa, afyeɣ ɣel din ad ssiɣeɣ.
– Afey a mmi, necni, nella da ! Iṭṭef uyen n ubeẓẓiw abrid ittazzel al-d yaweḍ zzat tiṛṛɣin tuɣ immuter. Ibedd. Yinez ad iṣsud ammen ad iḍer timsi. Iqqim wahli ittṣud al dd ikker umẓa. Inna-y-as :
– Mar dd iyi tessekkared ?
– Slama a dadda ! Slama nnec a dadda !
– Aεlak u dd izzar sslam nnec wi nuɣ, ad ac yyeɣ idammen nnec d tasekkift, aysum nnec d tayeḷḷimt, ixsan nnec d tazdemt. Iqqim ubeẓẓiw ittewṛafay. S tiwdi, ibbexnuneḍ. Inna-y-as :
– Neɣres ukk funas, inna-y-ac baba, atan illa idj ac amur nnec metta texsed aysum n ufunas. Iqqel dis ufunas :
– Bbab iyi ad ẓṛeɣ babac ! Yisi t. Ẓwan kkuren. Tallest, aḍṛaṛ d ubrid aẓiṛaṛ ; iwa qa s wammen, ikaber. Ikk sad awḍen, immuter uyen n urgaz mmis ibbub amẓa. Inna-y-as :
– May d aɣ dd tiwyed ay amcum ? Amẓa, issten abeẓẓiw f may d as inna babas.
Inna-y-as ubeẓẓiw :
– Illa iqqaṛ ac ad teqqimed ad tetced aysum.
– Mm ! Ha netta ! Qqimen ammen, ammen al-d awḍen zzat argaz. Afunas, tuɣ iɣres icnu. Argaz d warra nnes, tuɣ qqimen ikk idis nnes maxef dd ittaweḍ mmi tsen. Iqqim umẓa tamurt. Yuẓẓeḍ l uysum. Yisi idjen n umur ameqqṛan. Itcu t. Inna ukk uyen n yiwdan :
– Wu d amur inuɣ niɣ ad meḍyeɣ ?
– Mḍey a dadda, mḍey ! Ay d as tuɣ qqaṛen ca-d mi ten issten. Ẓwan ammen : day a ten issten, inin as : "Mḍey a dadda, mḍey !" Al ikk itcu qaε afunas. Netta, ul idjiwen. Ixes ad itec εad. Issetn in :
– Wi sad tceɣ ? Wi zzeg sad zzareɣ ?
– Zzar f mmitneɣ dd cekk yiwyen ! Itcu t d amezwar. Irza wenn nniḍen. Nnan as :
– Tec babatneɣ d yemma tneɣ ittan timsi ! Ukk nekkaṛu, itcu qaε ayen n yiwdan. I ten itcu, iqqim afuḥ ; irru ten dd. Netta day tuɣ iṣerd in. Issitf in ikk ilem n ufunas. Yini t. Idwel al tiddart nnes ammen a dd yawey aytal nnes ḥumak ad tcen ayen n yiwdan. Itnin, qqimen i jaj n yilem ul zmiren ad ffɣen. Ca-d mikk sellen i wikk iḍeεnen d ubrid inin as :
– Ssufɣ anaɣ ssya ! A wi ḍeεnen ! Day wikk issnen d amẓa ay ten iqqnen ikk ilem, ikkwed, yini-y-asen : "Kkwdeɣ !" Iḍεen umezwar, wussen, ...
Al unekkaṛu, ikk uḥlen, isell asen yinsi reddzan wi d asen ala neṛẓem ilem. Ifetc asen tissast. Inna-y-asen :
– Aweyt i-dd tijellatin ! Ffɣen iweyn as maykk irza. Icuṛ ilem s tjellatin, iqqim deffer yict tmasext idis n yilem. Ayen n yiwdan, ṛewlen. Idwel dd umẓa d uytal nnes ad ssenwen ilem d yiwdan dis tuɣ ittwaffren. Yyen yict tefqunt tameqqṛant. Yren ilem i teqbuct nsen. Amẓa, tuɣ iɣill an ayen n yiwdan qqimen i jaj n yilem n ufunas. Ssenwen t. Ikker umẓa ikkes taxdimt si tefqunt. Yisi-y-aɣenja ad yayem ikk idjen n umẓa ammen ad imḍey. Amezwar, iffɣ as dd d miṛẓay.
Amẓa-y-ameqqṛan, ul iɣis ad as yini d miṛẓay. Iherd i s uɣenja ; inɣ i. Yuẓẓḍ ukk ussen. Ula-d netta, ittwanɣu. Ammu aykk iyyu d inniḍnin. Yudn i dd iqqim day netta, imḍey ammen ad iqqel. Yuf day tiṛẓayt. Inna jaṛ as d yiman nnes "Axemma, ay-u d tameddayt ! Mm ! Ad ṭṭfeɣ bab n tmeddayt, ad... " Day isell as yinsi, yawkan iffeɣ dd si deffer yict tmasext :
– D nettc aykk iṛeẓmen ilem nnec. D nettc aykk imedyen !
– Hemm ! D cekk ? May sad ac yyeɣ ?
– May texsed !
– A cekk seṛḍeɣ ? A cekk ffẓeɣ ? May texsed ? Siwel !
– Ṣeṛḍ iyi ! Metta teffẓed iyi, sad ac qqimeɣ i teɣmas.
Yisi t, iyr i ikk imi nnes. Ixes ad iṣerd insi, saεa iqqim as i tmidjett. Amẓa, iḥney. Inna-y-as :
– Hwa ! Ay insi ! Irru xfes yinsi :
– Da εεi ! Da bezzi ! Da tacḍift n yemma ḥenna ! Yuḥl umẓa, iqqim ibḥullul-dis :
– Iwa hwa dd ! Ad ac yyeɣ may texsed.
– Mm ! Sad teyyed idjen n umensi uṣbiḥ s uysum. Mi tetcid a dd hwiɣ. Iyyu may d as inna. Tcen, djiwnen. Inna-y-as umẓa :
– Iwa ha ffeɣ dd !
– Da εεi ! Da bezzi ! Da tacḍift n yemma ḥenna !
– Iwa ffeɣ dd !
– Texsed a dd ffɣeɣ ? Eyy-aɣ dd idjen n umecli n ttrid. Ad yili d ameqqṛan ! Ikker umẓa issenwa. Tcen amecli nsen.
Insi, iqqim as i tmidjett al yiḍ. Yuḥel umẓa. Inna-y-as :
– May texsed, yyiɣ ac t ! Tetcid seksu d uysum. Tetcid ttrid. Maɣer tettayyed ?
– Yudu, sa ɣr’ec rziɣ tɣawsa tanekkaṛut. Sad tisid taɣunt taqeṛḍalt ! Sseṛɣ it al mi tezweɣ, talyed al tqiccewt n uḍṛaṛ, tnekkzed l tɣunt ! Nettc, sad uḍiɣ d yimi nnec i tɣunt ad ṛɣeɣ ; cekk, ad tuḍid l yidis nnes ad teddred. Ammen aykk iyyu umẓa. Isseṛɣ it. Tezweɣ. Yuley aḍṛaṛ, inekkez. Insi, yuḍa l yidis n tɣunt ukk zgen n ubrid, iqqim idder. Amẓa, netta, ifser i tɣunt. Iṛɣu. Anday.
Contenu
Yict tmeṭṭut teεlem day senn n warra : twacunt d ubẓiẓ. Idjen n wass, tuɣ tettmettat, iwa tenna i yellis d ul trettcel al mikk iymu yumas. Temmut uyen n tmeṭṭut. Ẓwan wussan al ikk tettmerza uyen tewtemt ad tercel. Txes ad tercel walayenni tekkwed ad tdej yumas ikk man nnes. Tessten tameddukelt nnes. Tenna-y-as :
– Aεla nettc d cemm ad recleɣ. Man ayen texsed ? Irza cemm ujellid ! Yumam, azn i l imeẓwan ad as tetthennid ! Teqqel l yumas, tenna-y-as :
– Metta texsed iyi, a yuma, afey awy i-dd ṛṛemman ṭṭeḥḥak sikk iyṛan n imeẓwan ! Izzirref ɣel din.
Day yuẓẓeḍ l ṛṛemman yawka iẓga : " Qa ! Qa ! Qa ! Id bab inuɣ ! Lliɣ ttwacareɣ !" Ffɣen imeẓwan reddzan wi ten yucren. Ul ufin. Ayen n ubeẓẓiw, cṛa-d mikk iẓga ṛṛemman, ihwa zzis, iffer iman nnes ukk adday n uẓẓli. Iwa cṛa-d mullu, ad sellen i ẓẓga, ad rzan, ul ttifen. Uḥlen. Isin iyelzam uten t. Ukk nekkaṛu, εafen t. Ikkes dd ubeẓẓiw ṛṛemman ṭṭeḥḥak. Yiwy i i wetnas. Temmutr i, tenna "Mar idwel dd ?" Iwa temmuter d ammen, tuzn i ad as dd yawey aman n jaṛ iɣanimen si tiddart n imeẓwan. Iṛaḥ l imeẓwan. Nnan as :
– Sad talyed al ujenna n iɣanimen !
Metta tuḍa-y-ac day tsekkift n waman l tmurt, a cekk nneɣ ! Ixes. Aṭṭaṣ n wussan ay dd yiwey ittaley ammen ad yaweḍ l ujenna. Wetnas, temmuter wahli u dd idwil, tenna an tcen t imeẓwan. Tekker tercel d ujellid. Ikk yiweḍ ubeẓẓiw l ujenna n iɣanimen, immuter wetnas i tiddart n ujellid. Ifhem belli tercel d ujellid d belli tuɣ tettazn i l imeẓwan ammen ad immet. Yill. Uḍan as imeṭṭawen l tmurt. Ssehwan t imeẓwan ammen a t nɣen : ɣillen d aman ay dd iyru.
– Teyrid aman l tmurt !
– D imeṭṭawen ! U-lli cay d aman !
– Nella neqqaṛ ac d aman !
– D imeṭṭawen.
Nettc tuɣ illeɣ f wetna, teyru yi ad mmteɣ ammen ad tercel. Iwa ul mfukkin al yuden dd iwyen idjen n wuday. Inna-y-as :
– Isit call deg uḍan ! Metta iqquṛ, ifṛuṛey, d imeṭṭawen. Metta iqquṛ iqqim day d netta, d aman. Yyen may d asen inna. Ufen belli d imeṭṭawen. Ṛẓemn as. Ucn as aman n jaṛ iɣanimen. Idwel l tiddart nnes. Yuf wetnas tercel. Netta, s uyen n waman, idwel dd d amɣaṛ. Anday.
Contenu
Ikker idjen n wass idjen n ubeẓẓiw, tuɣ iεlem iyḍan d tzizwett. Issufuɣ in agids cṛa-d mikk tuɣ sad iṣeyyed. Iyḍan nnes, tuɣ iqqaṛ asen Qefqaf, Zefzaf d Ḥefhaf. Tzizwzett nnes, tuɣ iqqaṛ as day Tzizwett. Tuɣ ittṣeyyed i tmurt nnes al idjen n wass ul yufi may dis ala iṣeyyed ; iẓwa l tmuṛa nniḍen. Netta, cṛa-d mikk iffeɣ tekkur agids wetnas. Iwa iwḍen, netta d wetnas yict tmurt deg tuɣ berrḥen id bab nnes ammen ul ttṣeyyden midden. Ayen n ubeẓẓiw, ikker ittṣeyyed s tufra. Wetnas, tuɣ tettɣima i tiddart ammen ad tessired aysum tessuqquṛ i.
Cṛa-d mikk tuɣ sad iffeɣ iqqaṛ i wetnas d ul tessirid i terga ḥumak ul tessnen midden f maykk iyyu. Qqimen ammen al yict tikkelt ayen n tewtemt tuɣ txes idjen n urgaz. Tekker tezzedɣ i agids i tiddart s tufra. Tuɣ tettheḷḷa dis qbala qbala. Yumas, day tuɣ tettxeṛṛem xfes. Cṛa-d mikk yutef yumas l tiddart teffer ayen n urgaz i tzeqqa. Idjen n umellu, txes ad tetthenna si yumas, teyru-y-aysum d terga. Ulyen at lejmaεet n uyen n tmurt d waman. Ufen tiddart zzeg dd tuɣ ihekkwa uysum. Ssetnen ayen n tewtemt. Tenna-y-asen belli d yumas, metta laɣna ṭṭfen t. Ẓṛen t. Ufen t d abeṛṛaney.
Ṛẓemn as danis ul issin tamurt. I temmuter uyen n tewtemt yumas iṛẓem, teqqim tettxeṛṛeṣ may d as ala teyy. Tenna-y-as ad uṛaṛen amcekkal s usɣun. Uṛaṛen. Iwa netta ca-d mi tt icekkel iṛeẓm as. Nettat, a t tcekkel, tṛeẓm as. Qqimen ammen al unekkaṛu, tḥeny i. Tessufeɣ dd argaz tuɣ teffer ammen ad ɣersen i yumas. Netta, tuɣ iɣill day tuɣ tettjewweq. Iwa, wahli illa isḥullul i wetnas ammen ad as teṛẓem : tuyyey. Immuter d ammen, iẓga :
– Qefqaf ! Ḥefḥaf ! Zefzaf ! Tzizwett ! Day selln as, ufyen ɣres. Serfen f wetnas. Nɣen tt. Nɣen ayen n urgaz. Fetcen i bab n sen tissast. Ayen n uqeyyar, yisi-y-aysum nnes, iṭṭef abrid l at tiddart nnes. Ikk yiweḍ, inna-y-asen qa maykk iyyu d maykk iẓṛu. Anday.